17
حميده و محموده؛ بانوى بهشتى
القاب و اسامى و ستايشهايى كه از سوى خاندان وحى نسبت به گروهى از افراد صورت گرفته، بىجهت و از روى هواى نفس نبوده است؛ بلكه بسيار دقيق، حساب شده و حكيمانه بوده و گزافهگويى و مبالغه در آنها صورت نگرفته است. با توجّه به اين موضوع، وقتى به سخن امام باقر(ع) در نخستين برخورد با بانو حميده، مىنگريم، درمىيابيم كه امام(ع) دو صفت و ويژگى برجسته براى آن فرزانه عنوان كرده، مىفرمايد: «حَمِيدَةٌ فِي الدُّنيا مَحمُودَةٌ فِي الآخِرَة». 1معناى ظاهرى اين جمله اين است: «شايستۀ ستايش در دنيا و آخرت».
بديهى است از منظر ولى الله الاعظم، امام باقر(ع) كسى شايستگى حمد و ستايش و مدح و ثنا را در دنيا و آخرت دارد كه در صراط مستقيم الهى و پيراسته از كژى و انحراف از جهت عقيده و عمل باشد. نكتۀ ديگرى كه از اين جمله دريافت مىشود، اين است كه حضرت حميده، بانويى بهشتى است و ستوده و حميد و محمود بودن در دنيا و آخرت، گوياى اين حقيقت است يا حداقل بدان اشاره دارد. با توجّه به همين حقيقت سرّى - كه امام(ع) آن را كشف و منتشر ساختند - مىتوان فهميد كه چرا چنين شخصيتى به بيت عصمت و طهارت راه يافت و به عنوان همسر امام معصوم و مادر ولى اعظم الهى برگزيده شد.