1) . آيت‌الله وحيد: تبعيض در تقليد جايز نيست و در صورت تساوى دو يا چند مجتهد، بايد به فتواى كسى عمل كند كه نظرش مطابق با احتياط است و در غير اين صورت بين آن دو جمع نمايد (مثلاً اين‌كه يكى به شكسته شدن نماز و ديگرى به تمام فتوا داده است). اگر احتياط ممكن نبود و يا مشقت داشت، مى‌تواند از يكى از آنان تقليد كند. آيات عظام بهجت و سيستانى: در صورتى تبعيض در تقليد جايز است كه دو مجتهد در تقوا و ورع نيز مساوى باشند.

2) . آيت‌الله بهجت: فقها حيات را شرط مى دانند ؛ يعنى مى گويند: براى ابتداى تقليد بايد از مجتهد زنده تقليد كرد و امّا اگر مرجع تقليد انسان از دنيا رفت، در اين كه آيا مى تواند بر تقليد باقى بماند يا بايد به مجتهد زنده مراجعه نمايد، مورد اختلاف است، پس اگر كسى در اين مسأله مجتهد بود طبق نظر خودش عمل مى كند وگرنه طبق نظر مجتهد زنده عمل مى كند. باقى ماندن بر تقليد ميّت در مسائلى كه در آنها تقليد و عمل كرده است، در صورتى كه مجتهدى كه از دنيا رفته با مجتهد زنده از نظر علمى مساوى باشند، بنابر اقوى جايز است، هر چند با اجازه مجتهدى ديگرى بر تقليد باقى بوده و عمل كرده باشد ؛ و اگر مجتهدى كه از دنيا رفته اعلم باشد، واجب است بر تقليد او باقى بماند و اگر مجتهد زنده بعداً اعلم شد واجب است در تمامى مسائل به او عدول نمايد. آيت الله تبريزى، آيت الله خويى: اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مى كند از دنيا برود، در صورتى كه فتواى او در نظر مقلّد بوده و فراموش نكرده باشد، حكم بعد از فوت او حكم زنده بودنش است ؛ واگر فتواى او را ياد نگرفته (خويى: يا فراموش كرده است) لازم است به مجتهد زنده رجوع كند. (تبريزى: و بعيد نيست در صورتى كه فراموش كرده است باز بتواند به فتواى او عمل كند.) آيت الله سيستانى: اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مى كند از دنيا برود، حكم بعد از فوت او حكم زنده بودنش است. بنابراين، اگر او اعلم از مجتهد زنده باشد بايد - با علم به اختلاف در مسائل محل ابتلا ولو اجمالا - بر تقليد او باقى بماند و چنانچه مجتهد زنده اعلم از او باشد، بايد به مجتهد زنده رجوع كند. و اگر اعلميتى در ميان آنها معلوم نشود يا مساوى باشند مخيّر است عمل خود را با فتواى هر كدام تطبيق نمايد مگر در موارد علم اجمالى يا قيام حجّت اجمالى بر تكليف مانند موارد اختلاف در قصر و تمام كه بنابراحتياط واجب بايد رعايت هر دو فتوا را بنمايد و مراد از تقليد در صدر اين مسأله صرف التزام به متابعت از فتواى مجتهد معيّن است نه عمل كردن به دستور او. آيت الله صافى: بلكه جواز بقا بر تقليد او در ساير مسائل نيز بعيد نيست. ولى اگر مجتهد ميّتى كه از او تقليد مى كرده، اعلم از حى باشد، بقا بر تقليد او، بنابر احتياط، واجب است ؛ چنانكه اگر مجتهد حىّ، از ميّت اعلم باشد عدول به حىّ واجب است. آيت الله فاضل: مسأله باقى ماندن بر تقليد ميّت جايز است در صورتى كه مجتهد ميّت و مجتهد حىّ مساوى در علم باشند و چنانچه يكى از آن دو اعلم باشد تقليد از اعلم لازم است و در باقى ماندن بر تقليد ميّت، فرقى بين مسائلى كه عمل نموده ومسائلى كه عمل ننموده وجود ندارد. آيت الله گلپايگانى: اگر مجتهدى كه انسان از او تقليد مى كند از دنيا برود، بايد از مجهتد زنده تقليد كند. ولى كسى كه در مسأله اى به فتواى مجهتدى عمل كرده يا آن را ياد گرفته و ملتزم به عمل به آن شده باشد، اگر بعد از مردن آن مجتهد در آن مسأله به فتواى مجتهد زنده رفتار نكرده باشد، مى تواند در آن مسأله به فتواى مجتهدى كه از دنيا رفته باقى باشد. اگر چه احتياط مستحب آن است كه به فتواى مجتهد زنده رفتار نمايد. آيت الله مكارم: هر گاه مجتهدى كه انسان از او تقليد مى كند از دنيا برود، باقى ماندن بر تقليد او جايز است بلكه اگر اعلم باشد واجب است، به شرط اين كه عمل به فتواى او كرده باشد و يا حداقل فتواى او را براى عمل گرفته باشد. عمل كردن به فتواى مجتهد مرده ابتداءً جايز نيست هر چند اعلم باشد بنابر احتياط واجب.

3) . آيت الله بهجت: مى تواند با رجوع فعلى، آن عمل را تصحيح كند. آيت الله خامنه‌اى: اگر عمل او در هنگام صدور از وى مطابق با فتواى كسى بوده كه مى توانست شرعاً از او تقليد كند، صحيح و مجزى است. آيت الله تبريزى: پس از فهميدن فتواى فالأعلم در تصحيح عمل، به فتواى وى استناد مى كند. بايد براى ادله به كتب استدلالى مراجعه شود. آيت الله سيستانى: اگر مطابقت با فتواى كسى كه مى تواند از او تقليد كند داشته باشد، الآن مى تواند به او رجوع كند. آيت الله صافى: در فرض سؤال، اگر بعد از خاتمه اعمال نيت كند كه آنچه انجام داده ام بر طبق نظر فالأعلم باشد اشكال ندارد البته مشروط به اين كه هنگام احرام از مكه جديد قصد قربت از او متمشى شده باشد. آيت الله فاضل: چنانچه عمل صادر شده در هنگام وقوع مطابق فتواى فالاعلم باشد كفايت مى كند ولو اينكه شخص در حين عمل علم به اين مطابقت نداشته است، ليكن لازم است بعد از عمل براى تصحيح آن استناد به آن فتوى داشته باشد. آيت الله مكارم: بعد از اعمال حج رجوع به فالأعلم مى كند و چون عمل گذشته او با آن هماهنگ است، اعاده لازم نيست.

4) . آيت الله بهجت: در نيابت از ميّت به وظيفه خودش عمل مى‌كند و در نيابت صحيح از زنده فى الجمله احتياط مى كند (مناسك، س23). آيت الله تبريزى، آيت الله خويى: چنانچه منوبٌ عنه حىّ باشد، بايد طبق تقليد منوبٌ عنه عمل كند و چنانچه منوبٌ عنه مرده باشد، اگر وصيت كرده، بايد به تقليد منوبٌ عنه عمل كند. در غير اين دو صورت، مراعات تقليد منوبٌ عنه لازم نيست. آيت الله تبريزى اضافه فرموده‌اند: و بنابر احتياط لازم است آن عمل بنا به تقليد وصىّ و ورثه هم صحيح باشد و اگر وصيتى نكرده، نايب به حسب تقليد خودش عمل كند و طورى باشد كه به حسب وظيفه ورثه هم مجزى باشد. آيت الله سيستانى: بايد طبق تقليد خودش عمل كند ولى اگر اجير شده باشد كه طبق نظر منوبٌ عنه يا مستأجر عمل كند، چه به صراحت ذكر شده باشد و چه اطلاق منصرف به آن باشد، بايد به همان نحو عمل كند، مگر در صورت يقين به فساد عمل.

5) . آيت الله بهجت: به مسأله قبل مراجعه شود. آيت الله تبريزى: بنابر احتياط مراعات تقليد منوبٌ عنه را بنمايد. آيت الله خويى: اگر اجير بتواند اعمال را به نحوى انجام دهد كه بداند مطابق تقليد منوبٌ عنه واقع مى شود، و در صورتى كه عمل طبق فتواى مقلَّد منوبٌ عنه به نظر نايب باطل باشد، بايد عمل به احتياط كند.