60صورت همه چيز حتى زن، بر او حلال مى‌شود. ¹

وظيفه مصدود واردِ در مكه

[229] م - اگر به احرام عمره، وارد مكه شود و دشمن يا كسى ديگر، او را از بجا آوردن اعمال عمره منع كنند، حكم مسأله قبل را دارد؛ ² بلكه اگر او را از طواف يا سعى نيز منع كنند، بعيد نيست ³ همين حكم را داشته باشد.

فرض تعدّد راه

[230] م - اگر از راهى مصدود شود و راه ديگرى وجود داشته باشد و مخارج رفتن از آن راه را دارا باشد، بايد در احرام باقى بماند و از آن راه برود؛ و اگر از آن راه رفت و حج از او فوت شد، بايد عمره مفرده بجا آورد و از احرام خارج شود.

محصور

حصر در احرام عمره

[231] م - اگر كسى به جهت مريضى، نتواند بعد از احرام عمره ⁴ به مكه برود، اگر بخواهد مُحلّ شود، بايد هدى كند، و به احتياط واجب ⁵ هدى يا پول آن را به وسيله شخص امينى به مكه بفرستد ⁶ و

با او قرارداد كند كه در چه روز و چه ساعتى، آن را در مكه ذبح كند و وقتى كه روز و ساعت موعود رسيد، تقصير كند؛ پس از آن، محرّمات احرام - غير از ⁷ زن - بر او حلال مى‌شود؛ و احتياط آن است كه ⁸ نايب در ذبح، قصد تحليل منوبٌ عنه كند. ⁹

حصر در احرام حج

[232] م - اگر حج‌گزار بعد از احرام حج، نتواند به خاطر مريضى، به عرفات و مشعر برود، بايد بنابر احتياط واجب ¹⁰هدى يا پول آن را به منى بفرستد و جهت ذبح در روز عيد ¹¹ قرار بگذارد و بعد از

ذبح، تقصير كند؛ در اين صورت، همه محرّمات احرام - غير از زن - بر او حلال مى‌شود. ¹²

محصور و مسأله حليّت نساء

[233] م - محصور اگر حجِ واجب ¹³ بر عهده او باشد، بعد از عمل به وظيفه محصور، زن بر او حلال نمى‌شود مگر آن كه خودش به مكه بازگردد و اعمال حج را بجا ¹⁴ بياورد و طواف نساء را انجام دهد؛ ولى اگر بازگشت ممكن نباشد، كفايت عمل نايب براى تحليل زن بر او، بعيد نيست. ¹⁵اگر محصور، حج استحبابى بجا مى‌آورد، كفايت طواف نايب از او، بعيد نيست ¹⁶ هرچند احتياط آن است كه در صورت امكان، خودش برود. ¹⁷[234] م - اگر حصر، بعد از عمره تمتع و خروج از احرام نيز حاصل شود، ¹⁸ انجام آن عمره،كفايت از حج نمى‌كند، و چنانچه سال اول استطاعت باشد، حج واجب نشده است.

مسائل متفرقه

[235] م - در وقتى كه در «مسجدالحرام» يا «مسجدالنبى» نماز جماعت منعقد شد، مؤمنين نبايد از آنجا خارج شوند ¹⁹ و بايد از جماعت تخلف نكنند و با ساير مسلمين به جماعت نماز بخوانند ²⁰.