53[195] م - كسى كه بخواهد ديگرى را حلق نمايد، نمى‌تواند قبل از اين‌كه خودش حلق يا تقصير كند سر او را بتراشد ولى مى‌تواند ناخن ديگرى را براى تقصير بگيرد و ازاله موى ديگرى نيز قبل از خارج شدن از احرام جايز نيست ولو براى تقصير. ¹[196] س - اگر در موردى كه حاجى بايد حلق كند، بجاى حلق تقصير كرده است وظيفه‌اش چيست، آيا كفاره دارد يا نه؟

ج - اگر جاهل به مسأله بوده كفاره ندارد و در فرض علم احوط است و در فرض مسأله بنابر احتياط بايد حلق را انجام دهد و چنانچه اعمال مكه را به‌جا آورده اعاده كند. ²[197] س - اگر كسى قربانى را از روى عمد تأخير بيندازد، آيا مى‌تواند حلق و يا تقصير نمايد و يا بايد حتماً بعد از قربانى باشد؟

ج - بايد حلق را بعد از قربانى ³ انجام دهد، على الاحوط. ⁴

واجبات بعد از اعمال منا

[198] م - جايز است بلكه مستحب است روز عيد كه از اعمال منى فارغ شد بيايد به مكه براى بقيه اعمال حج و جايز است ⁵ تأخير بيندازد تا ⁶ روز يازدهم و بعيد نيست كه جايز باشد تأخير تا آخر ذى‌حجه؛ به اين معنى كه روز آخر ذى‌حجه هم اگر آمد و اعمال را به‌جا آورد مانع ندارد. ⁷[199] م - اعمالى كه در مكه واجب است به‌جا بياورد:

اول - طواف حج است كه آن را طواف زيارت مى‌گويند.

دوم - نماز طواف است.

سوم - سعى بين صفا و مروه است.

چهارم - طواف نساء است.

پنجم - نماز طواف نساء است.

[200] م - چند طايفه‌اند كه براى آنها جايز است ⁸ طواف حج و نماز و سعى و طواف ⁹ نساء و نماز آن را، بعد از آن‌كه