92
2-4. پاسخ اشكال اعراض مشهور
در پاسخ به اعراض مشهور از روايت حلبى بايد گفت كه هم در " صغرى " و هم در " كبراى " اعراض مشهور خدشه وارد شده است. و در مجموع گروهى از بزرگان به دلائل ذيل اين اشكال را وارد ندانسته و عمل به روايت را تمام دانستهاند.
اول: اعراض مشهور كه گفته مىشود، مانع از عمل به روايت است،اعراض قدماء از اصحاب است نه متأخرين، و چنانچه قبلاً گذشت اين مسئله در نوع كتب فقهى قبل از شيخ طوسى(ره) مطرح نشده است.
علاوه بر اينكه در بين قدماء مرحوم شيخ صدوق به اين روايت عمل كرده و چه بسا مستند ابن جنيد هم در فتواى خودش همين روايت بوده است، يعنى ايشان از اين روايت جواز در حال اضطرار را فهميده است.
در مورد اينكه اعراضى كه مانع عمل به روايت است منحصراً، اعراض قدماء اصحاب است، حضرت استاد شبيرى زنجانى فرمودهاند:
ميزان براى وهن روايت تنها اعراض قدماى اصحاب است. زيرا كتب بسيار زيادى نزد آنان بوده كه در اثر حوادث گوناگون همچون حمله مغول و افاغنه و لشكركشى تيمور و آتشسوزىهايى كه به كتابخانههاى شيعه وارد گشته از بين رفته و به دست ما نرسيده است.
منطقة جبل عامل در لبنان از قديم يكى از مراكز تشيع بوده است، نقل شده كه احمد جزار پس از تسلطش بر آنجا دستور مىدهد كتب شيعيان را به تنور نانوايى بريزند و تا مدتها سوخت تنور نانوايان از اين كتب تأمين مىشده است.
به همين جهت بسيارى از كتبى كه نجاشى در فهرست خود از مصنفات اصحاب شمرده، اكنون اثرى از آنها نيست. بنابراين،چنانچه ببينيم قدما روايتى را كه به حسب ظاهر هيچ اشكالى در آن نيست