105
يك طواف در حالت عسر و حرج
در صورتى كه جمعيت طواف كنندگان بسيار زياد باشد و مطاف نيز به گونهاى شلوغ باشد كه نتوان بين بيت و مقام طواف نمود، بنابر ديدگاه دوم كه بر گرفته از صحيحه حلبى بود، مشكلى براى طواف نخواهد شد و فرد مىتواند تا آنجا كه به صف طوافكنندگان متصل باشد بلكه بر هر صورتى كه عرفاً طواف حول كعبه صدق كند، طواف خود را انجام دهد.
اما، بنابر ديدگاه لزوم طواف بين بيت الله و مقام ابراهيم(ع) مساله در صورت «عسر و حرج» حكم ديگرى خواهد يافت. چه اينكه اين سوال مطرح مىشود كه اگر ازدحام جمعيت در همه ساعات به گونهاى باشد كه فرد نتواند در محدوده مقام و بيت طواف نمايد؛ آيا طواف پشت مقام ابراهيم(ع) نيز با رعايت «الاقرب فالاقرب» جايز است يا خير؟
خلاصه پس از اينكه دريافتيم بايد طواف بين محدوده بيت الله و مقام ابراهيم(ع) باشد و در واقع شرطى ديگر براى مامور به محرز گشت؛ حال بحث در اينجاست كه آيا اين شرط به طور مطلقه است يا مقيده مىباشد.