351در حج امسال، علاوه بر محصولات فرهنگى و برگزارى نمايشگاه در رقابتى سالم، كاروانها عموماً با اقدمات متنوعى تلاش داشتند برنامههاى فرهنگى خود را توسعه دهند. در اين‌جا تنها به نمونههايى از آن‌ها اشاره ميكنيم.
طرح حفظ و ماندگارى بركات حج
شوراى فرهنگى كاروان 13172، با ارائۀ نمودارى در يك صفحه «چگونگى حفظ و ماندگارى آثار و بركات معنوى حج» را به زائران خود در حج تمتع امسال ارائه داد. اين نمودار در عين ساده بودن، به‌راحتى قابل اجراست و مى‌تواند اوقات حاجى را به نحو مطلوب پوشش دهد.
اين نمودار ده بخش دارد و عناوين كلى آن عبارتند از: انس با حرم مكه و مدينه، نماز، قرآن كريم، اذكار و ادعيه، خواب، وضو و طهارت، اخلاق در عمل، انس با مفاهيم ادعيه، آداب معاشرت و خريد سوغات.
به‌عنوان مثال، در يكى از بخش‌هاى «اذكار و ادعيه» آمده است: يك‌صد ذكر «لا اله الا الله» بعد از نماز عشا، باعث جلب رضايت خداوند و سعادت‌مندى خواهد شد.» و يا در بخش «خريد سوغات» آمده است: «خريد سوغات بعد از انجام اعمال عبادى و با رعايت اعتدال و ميانه‌روى و به قصد استحباب».
تقسيم كار و واگذارى مسؤوليت به زائران
سيدعليرضا لواسانى، مدير كاروان 17795 در اقدامى جالب وظايف خود را به بيست نفر از زائران تفويض كرده است. وى با شناسايى زائران تحصيل‌كردۀ كاروان خود، ساير زائران را در گروه‌هاى ده نفرى تقسيم نموده و مسؤوليت هر گروه را به يكى از بيست زائر برگزيده سپرده تا يار و ياور مدير، روحانى و معينۀ كاروان باشند.
وى براى هر كدام از گروه‌هاى ده نفره، اسامى زيبايى مثل: هاجر، منا، صفا و از اين قبيل انتخاب كرده است. اين كاروان همچنين در نظر دارد چند تن از زائران