197نسبت، ديگران هم به حاجى توجه گسترده دارند و با يك آدابى حاجى را بدرقه و استقبال مىكنند و اين توجه هم به نوبۀ خود، ظرفيت بالايى را در اختيار ما قرار مىدهد و ما هنوز از اين ظرفيت استفاده نكردهايم و به حاجى نگفتهايم به هنگام مراجعت چگونه معنويات حج را منتقل كند. اين يكى از آنظرفيتهاى خيلى بزرگ است كه قابل استفاده مىباشد.
* براى ايرانيان خارج از كشور و حجاج غير ايرانى چه برنامههاى فرهنگى مىتوان تدارك ديد؟
از طريق برقرارى ارتباط با مؤسسات اسلامى كشورهاى مختلف، مىتوانيم از قبل حاجىها را شناسايى كنيم و با واسطۀ همين مؤسسات و مراكز كه با آنها تعامل داريم، در مبدأ برنامههايى با دستهبندى فرهنگى مناسب در اختيارشان بگذاريم. البته به واسطۀ محدوديتهايى كه در موسم وجود دارد، در اختيار گذاشتن اين بسته امكانپذير نيست. در اين راستا، ولو همۀ حاجىها را پوشش ندهيم، اما مىتوانيم بعضى از آنها را پوشش دهيم كه البته اين كار در حيطۀ مسؤوليتى معاونت امور بينالملل جا دارد.
* به عنوان مسؤول فرهنگى براى ارتقاى معنوى حجاج چه پيشنهادى داريد؟
اگر بخواهيم بهرۀ معنوى مخاطبين بالا برود، لازم است برنامههايى را توليد كنيم كه تلفيقى بين شعور و شعار باشد، عاطفه و برهان، عقل و احساس؛ در سال قبل ما پيماننامهاى تدوين كرديم كه يكى براى وداع با مكه (پيمان با خدا) و يكى براى وداع با مدينه (پيمانبا پيامبر(ص)) بود.
پيماننامهها سال گذشته در كاروانها به صورت دستهجمعى قرائت شد كه عموماً تشكر كردند و امسال اين پيماننامهها تكثير شد و در كاروانها نصب شد تا پيش رو باشد. در همين راستا برنامۀ مراقبت نفس و توجه به شهيدان و شهادت را در برنامههاى امسال پيشبينى كرديم كه در واقع در راستاى تثبيت و تقويت ارزشهاى