69ظرايف معنوى، اسرار عرفانى مناسك احرام را تشكيل مى‌دهد.

اسرار احرام

يك) تحريم انسان بر اشيا براساس اسم عزيز

حاجى با احرام چيزهايى را بر خود حرام مى‌كند. احرام به معناى تحريم امورى بر انسان است، اما نگاه عرفانى به گونه‌اى ديگر است. ¹ يكى از اسماء الهى «عزيز» است، آنگاه كه خداوند دستور داد تا در احرام درآيد و آنچه را كه حلال بود حرام شمرد، خداوند با صفت عزت ظهور كرده است؛ از اين رو مُحرم، مظهر اسم عزيز است و عزت الهى جلوه‌اى در احرام مُحرم دارد.

خداوند اشيا را مسخّر انسان قرار داد «وَ سَخَّرَ لَكُمْ مٰا فِي السَّمٰاوٰاتِ وَ مٰا فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً» ؛ ² همچنين تمام زمين و زمينيان را براى انسان آفريد «هُوَ الَّذِي خَلَقَ لَكُمْ مٰا فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً» . ³ اگر اشيا مسخّر انسانند و براى او خلق شده‌اند، پس آنها طالب انسانند؛ بيش از آنكه انسان طالب آنها باشد. طلب از هر دو سو است هم اشيا انسان را طلب مى‌كنند و هم انسان اشيا را، ولى طلب اشيا بيش از طلب آدمى است.

بر اين اساس معناى احرام متفاوت مى‌شود. در احرام اشيا بر انسان حرام نشده‌اند، بلكه اين انسان است كه بر اشيا حرام شده است؛ زيرا انسان براى خدا خلق شده است و اشيا براى انسان. پس انسان طالب خداست و اشيا طالب او. خداوند با عزت خود خوارى و ذلت انسان را نشان داد و به انسان‌ها فهماند كه اوست كه انسان را بر اشيا حرام كرد تا به آنها دست نيازد نه اينكه به اشيا دستور داد تا بر انسان حرام شوند؛ بنابراين دستور به احرام، دستور به تحريم انسان‌هاست نه اشيا. هدف از تحريم انسان تذكر اين نكته است كه آدمى فقط براى خداست و در عين حالى كه مى‌تواند به امورى دست يابد و آن امور مسخّر و در اختيار اويند، انسان نبايد آنها را طلب كند و فقط بايد طالب او باشد. لطيفه احرام، تحريم انسان بر اشيا است بدين لحاظ كه انسان بايد خود را وقف خدا كند، نه ماسوا!