313توصيف نمودند. 1و: از خطبههاى نهجالبلاغه نيز مىتوان استفاده كرد كه اعتقاد به تجسيم و تشبيه در زمان اميرالمؤمنين عليه السلام وجود داشته است. خطبه اشباح كه مفصلترين خطبه نهجالبلاغه است در پاسخ كسى بيان شده است كه گفت: «صف لنا ربنا مثلما نراه عياناً» 2 پروردگار ما را براى ما طورى توصيف كن كه گويا او را به چشم مىبينيم.
و امام عليه السلام در پاسخ او ابتداء فرمود: «هر صفتى كه قرآن براى خداوند اثبات كرده است به آن اقتداء كن، و آنچه كه در قرآن و سنت پيامبر و ائمه هدى عليهم السلام نيست علم آن را به خداوند واگذار كن. سپس فرموده: شهادت مىدهم كه هركس تو را به خلق تشبيه كند اعتقاد به معرفت تو نداشته و هنوز باور نكرده است كه خداوند شبيه ندارد آنان كه خداوند را به بت تشبيه مىكنند يا با عقل خود تو را مانند مخلوقات مىدانند و يا مثل اجسام براى تو جزء قائل مىشوند آنان از خداوند عدول كرده و هركس تو را با مخلوقات مساوى بداند عدول به تو كرده و كسى كه از تو عدول كند كافر مىشود». 3ابنابىالحديد در شرح اين خطبه گويد: «امام عليه السلام شهادت داده كه هركس عقيده تجسيم را داشته باشد كافر است. و اگر خداوند جسم داشته باشد شبيه ساير اجسام مىشود و باز امام شهادت خود را تكرار كرد كه هركس بگويد خدا جوهر يا جسم است كافر مىشود. و سپس مىگويد متكلمين كه دليل مىآورند بر آنكه خداوند جسم نيست