273

نقد و بررسى

ما ابتدا ميزان اعتبار اين روايات را از نظر علماى شيعه بررسى كرده و سپس به مضمون آنها و نقد كلمات آقاى قفارى مى‌پردازيم.

حديث اوّل:

«المعلى بن محمد البصرى، عن سليمان بن سماعة، عن عبداللّٰه بن القاسم، عن سماعة بن مهران قال: كنت عند ابى عبداللّٰه عليه السلام فأرعدت السماء و أبرقت، فقال ابوعبداللّٰه عليه السلام : أما إنّه ما كان من هذا الرعد و من هذا البرق فإنّه من أمر صاحبكم. قلت: من صاحبنا؟ قال: اميرالمؤمنين عليه السلام ». ¹آقاى قفارى همان چاپى كه از كتاب «اختصاص» در اختيار داشته است حتماً در پاورقى همان صفحه‌اى كه به آن ارجاع داده است ديده است كه درباره معلى بن محمد بصرى نوشته است: «مضطرب الحديث والمذهب». و چنين حديثى نزد شيعيان هيچ اعتبارى ندارد.

و امّا عبداللّٰه بن قاسم حضرمى از او در كتابهاى رجال ² با اين عبارتها ياد شده است: «كذاب غال»، «يروى عن الغلاة»، «لاخيرفيه»، «لا يعتّد بروايته»، «واقفى». بنابراين تمام ضعف‌ها در او جمع بوده است. بنابراين ديگر ترديدى در ضعف اين حديث و در اين‌كه غاليان آن را جعل كرده‌اند باقى نمى‌ماند.

حديث دوم:

احمد بن محمد بن عيسى عن محمد بن سنان عمّن حدّثه عن عبدالرحيم القصير قال ابتدأنى ابوجعفر عليه السلام فقال ... ماكان من سحاب فيه رعد و صاعقة و برق فصاحبكم يركبه، امّا انّه سيركب السحاب و يرقى فى الاسباب اسباب السموات السبع والارضين السبع خمس عوامر و اثنتان خرابان». ³سند اين حديث اولاً مرسل و ضعيف مى‌باشد زيرا عمّن حديثه معلوم نيست چه