113گروههاى متعددى از اعراب آن زمان معتقد به خداوند بوده‌اند و او را آفريدگار جهان مى‌دانستند امّا بت‌ها را پرستش مى‌كردند زيرا معتقد بودند كه آنها دوستان خدا و عامل شفاعت نزد او هستند». ¹روشن است كه اعراب زمان جاهليت از جهت عقيده يكسان نبوده برخى از آنان موحّد بودند مثل كسانى كه پيرو دين «حنيف» بودند، و برخى از آنان صابئى، يهودى، مسيحى، مجوسى و ... بوده‌اند. و اينان نيز از جهت عقيده متفاوت بودند. آنان نيز كه بت مى‌پرستيدند متفاوت بودند. گرچه معمولاً همۀ آنان معتقد به خداى متعال بودند ولى اعتقاد به «اللّٰه» از آن جهت كه خالق جهان است يا از آن جهت كه مدبّر جهان است يا از آن جهت كه او معبود است متفاوت است. به عقيده ما از آيات شريفه استفاده مى‌شود كه آنان همگى خداوند را خالق و آفريدگار جهان مى‌دانستند و از اين جهت تفاوتى بين آنان نبوده است «وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ لَيَقُولُنَّ اللّٰهُ» ² اگر از آنان سؤال كنى چه كسى آسمانها و زمين را آفريده است حتماً مى‌گويد «اللّٰه».

امّا اگر از ربوبيت خداوند از آنان سؤال شود آنان بت‌هاى خود را «ربّ» مى‌دانند و لازم است كه به آنان تذكّر داده شود كه اين بت‌ها نمى‌توانند ربّ باشند و آنان با تأمّل به اين نتيجه خواهند كه همان كس كه خالق است ربّ و مدبّر نيز خواهد بود.

قُلْ مَنْ يَرْزُقُكُمْ مِنَ السَّمٰاءِ وَ الْأَرْضِ أَمَّنْ يَمْلِكُ السَّمْعَ وَ الْأَبْصٰارَ وَ مَنْ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ يُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ مَنْ يُدَبِّرُ الْأَمْرَ فَسَيَقُولُونَ اللّٰهُ فَقُلْ أَ فَلاٰ تَتَّقُونَ ³

بگو: چه كسى از آسمان و زمين شما را روزى مى‌دهد يا چه كسى است كه مالك