77گراييده و طرفدار اسماعيل بن جعفر و پسرش شد. چون ابوالخطاب درگذشت قيم محمد بن اسماعيل و مربى او شد و مذهب باطنى را به وى تلقين كرد. نخستين دعوت مسلح اسماعيليه در كشور يمن به سال 268 هجرى بود كه اولين دولت اسماعيلى در آنجا تشكيل شد. در قرن سوم ابوعبداللّٰه در شمال آفريقا دولت مشهور فاطميان را تأسيس كرد و عبيداللّٰه مهدى نيز بسيارى از شهرهاى آفريقا را به تصرف درآورد. خلفاى فاطمى در مقابل خلفاى عباسى حكومت مستقلى تشكيل داده و به ترويج عقايد خويش مىپرداختند.
اسماعيليه امروز به دو طايفه «آقاخانيه» و «بُهره» تقسيم مىشوند. گروه اول قريب به يك ميليون نفر در آسياى وسطى، آفريقا، هند و ايران پراكندهاند. گروه دوم كه قريب به پنجاه هزار نفرند در جزيرةالعرب و سواحل خليج فارس و سوريه بسر مىبرند. اسماعيليان از لحاظ اعتقادى اختلاف فراوانى با شيعۀ اماميه دارند، آنان به نص براى تعيين امام معتقد نيستند و امامت را در فرزندان معينى از ائمه نمىدانند، اسماعيل را امام و مهدى خود دانسته و معتقد به مرگ او نيستند و او را ناطق هفتم پس از على - ع - مىدانند. اسماعيليان آيات قرآنى