76اسماعيل قبل از پدر وفات يافت و پيروان وى امامت را در محمد بن اسماعيل ديدند. در منابع اوليه اسماعيليه غالباً از شخصى بنام ابوالخطاب محمد بن ابوزينب از موالى بنى اسد سخن بميان مىآيد كه در كار امامت اسماعيل دست داشته است. ابوالخطاب نخست از اصحاب امام محمد باقر و امام جعفر صادق - عليهماالسلام - امام پنجم و ششم شيعيان بود وبه سبب سخنان غلوآميز دربارۀ آندو، كه آنان را به مرتبۀ خدايى مىرساند، از درگاه امام جعفر صادق - ع - رانده و حتى مورد لعن و نفرين ايشان قرار گرفت و سرانجام نيز به سبب اين سخنان غلوآميز به دست عيسى بن موسى كشته شد. چون ابوالخطاب كشته شد پيروانش به محمد بن اسماعيل نوۀ امام جعفر صادق - ع - گرويدند. برخلاف عدهاى كه هنوز در مرگ اسماعيل بن جعفر شك داشته و او را غايب مىپنداشتند، اينان به مرگ اسماعيل گواهى داده و پسر او را به جاى امام صادق - ع - امام خويش دانستند. اسماعيليه به دو فرقۀ «خاص» و «عام» تقسيم شدهاند. اسماعيليه پس از مرگ محمد بن اسماعيل بوسيلۀ ميمون قداح گسترش يافت. وى ايرانى الاصل بود و به سبب معاشرت با ابوالخطاب به مذهب غلو