158 مسأله: 8 به اتفاق جميع فقها شخص محرم مى‌تواند به دو روز از ايّام تشريق يعنى يازدهم، و دوازدهم اكتفاء نمايد باين كه: بعد از زوال شمس روز دوازدهم و قبل از غروب همان روز از منى خارج شود ولى اگر آفتاب غروب كرد و هنوز در منى باقيمانده، واجب است شب سيزدهم را نيز، بيتوته كند و در روز سيزدهم جمرات ثلاث را رمى كند. به اين حكم شافعى نيز فتوا داده است. ¹ ابوحنيفه مى‌گويد: تا قبل از طلوع فجر روز سيزدهم مى‌تواند از منى خارج شود، ولى اگر فجر طلوع كرد و هنوز از منى خارج نشده، واجب است بماند و در روز، جمرات ثلاث را رمى كند. ² و امّا به فتواى اماميه: خروج از منى در بعد از ظهر روز دوازدهم براى كسانى جايز است كه در حال احرام مرتكب صيد و يا آميزش با زنان نشده باشند. و در صورت ارتكاب چنين اعمالى، واجب است شب سيزدهم را در منى بيتوته نمايند و در روز آن، جمرات ثلاث را رمى كنند.

و خلاصه كسانى كه به جواز خروج، قبل از غروب آفتاب روز دوازدهم فتوا داده‌اند. به اين آيه شريفه استدلال كرده‌اند:

«فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلاٰ إِثْمَ عَلَيْهِ» بقره: 203 .

مسأله: 9 مقدار واجب بيتوته در منى، تا بعد از نصف شب است بنابراين اگر كسى بخواهد بعد از نصف شب از منى خارج شود مانعى ندارد.

رجوع به مكّه:

آنگاه كه حاجى مناسك و واجبات خود را در روز عيد انجام داد مى‌تواند به مكّه برگردد و اعمال واجب مكّه را انجام دهد «آمدن به مكّه در روز عيد واجب نيست بلكه جايز و مستحب است و حتى تأخير آن هم تا آخر ذى‌الحجه مانعى ندارد.»

به فتواى اماميه: اعمال واجب مكه پنج چيز است.

1 طواف حج كه آنرا طواف زيارت نيز مى‌گويند.

2 نماز طواف.

3 سعى بين صفا و مروه.

4 طواف نساء.

5 نماز طواف نساء.