157 مسأله: 4 چنانچه تكبير و دعا و يا توقف را بعد از جمره دوّم ترك كند، كفّارهاى بر او نيست.
مسأله: 5 اگر رمى جمرات يك روز را، عمداً يا سهواً و يا با جهل به حكم، به روز بعد موكول كرد و يا بطور كلّى، تا آخرين روز تشريق به تأخير انداخت آيا كفارهاى بر او واجب مىشود يا نه؟
به فتواى ابوحنيفه: اگر يك يا دو و يا سه سنگ را نزده است، فرداى آن بايد رمى كند و واجب است در مقابل هر سنگى كه به تأخير انداخته، مسكينى را اطعام كند و چنانچه چهار سنگ را نزده باشد، بايد فرداى آن روز رمى كند و كفاره (خون ريختن) نيز بر او واجب است وليكن اماميّه معتقدند: هر مقدارى را كه نزده است قضا كند و فديهاى هم بر او واجب نيست.
مسأله: 6 به اتفاق همه مذاهب اربعه (تسنن) اگر كسى رمى جمرات نكرد به طورى كه وقت آن تمام شد واجب نيست بعداً رمى كند وليكن در لزوم كفاره بر چنين شخصى اختلاف كردهاند.
مالكيان معتقدند: كسى كه همه يا بعضى از جمرات (گرچه يكى از آنها) را رمى نكرده باشد بايد يك كفاره بدهد. 1 ولى به فتواى حنفيان: اگرهمه را ترك نمايد يك كفاره (خون ريختن) واجب مىشود و چنانچه يكى از آنها يا بيشتر را ترك كرده باشد، بايد در مقابل هر يك، مسكينى را اطعام كند. 2 شافعيان مىگويند: اگر يك سنگ را نزده است يك چارك گندم، و در مقابل دو سنگ دو چارك، ولى اگر سه سنگ را نزده است بايد خون بريزد.
«عليه من الحصاة الواحدة مدّ مِنالطعام و عن حصاتين مُدَّيْن و عنِالثلاث دمٌ.» 3 لازم به تذكر است: در هر جائى كه كلمه «دم» يا «خون ريختن» و يا «خون بريزد»، بكار رفته است، حدّاقل آن اين است كه بايد يك گوسفند بكشد.
به فتواى اماميه: چنانچه رمى يك جمره و يا قسمتى از آن را فراموش كرده باشد و بعد از آمدن به مكّه يادش بيايد، اگر ايّام تشريق تمام نشده واجب است به منى برگردد و رمى كند.
و اگر رمى همه جمرات را فراموش كرده و در مكّه متذكر شود، چنانچه ايّام تشريق تمام نشده باشد باز هم واجب است به منى برگردد و جمرات را رمى كند.
و امّا اگر ايّام تشريق تمام شده باشد واجب است در سال آينده قضا كند، حال اگر مىتواند، بايد خودش قضا كند و چنانچه معذور است نايب بگيرد.بىترديد در هيچ كدام از اين موارد، كفّارهاى بر او واجب نيست.
مسأله: 7 كسى كه رمى جمرات را از روى عمد ترك كرده، حجّش باطل وليكن واجب همچنان به ذمّهاش خواهد بود، مگر آنكه خود، يا نائبش در سال بعد قضا كنند.