147 سوّم هدى حصر: «وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ لِلّٰهِ فَإِنْ أُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِ.»
بقره: 196 .
«حج و عمره را براى خدا به اتمام رسانيد و چنانچه محصور شديد هر قدر مىتوانيد قربانى كنيد.»
و امّا هدى مستحب:
تمام مذاهب اسلامى غير از حنفيان و مالكيان، هدى مستحب را همان قربانى كردن مىدانند و به دو دليل نيز استناد كردهاند.
الف: آيه شريفه، كه خداوند به پيامبر دستور مىدهد:
«...فَصَلِّ لِرَبِّكَ وَ انْحَرْ.» «يعنى اى رسول ما، پس از نماز عيد، قربانى كن.« (شتر نحر كن).
ب: عمل پيامبر گرامى اسلام، «روى انّه(ص)ضَحى بَكبْشين اقْرَنين امْلَحيْن.» «پيامبر در روز عيد قربان، دو قوچ شاخدار سياه و سفيد قربانى كرد.»
(الاَقْرَن: مالَهُ قَرَنٌ. والاَمْلحُ: ما غَلَبَ بياضُهُ عَلى سوادِهِ.)
ولى حنفيان و مالكيان، قربانى كردن را، در هر سال و براى همه افراد خانواده واجب مىدانند، مانند زكات فطره كه بر همه افراد خانه واجب است.
ايّام قربانى مستحبى كدام است؟
به فتواى اماميه و شافعيان، ايّام قربانى مستحبى در منى، چهار روز است. روز عيد قربان و سه روز تشريق يعنى يازدهم، دوازدهم و سيزدهم ذىالحجه.
حنفيان، مالكيان و حنابله، ايّام قربانى مستحبى در منى را، سه روز مىدانند. (روز عيد، يازدهم و دوازدهم.)
و سرانجام وقت قربانى استحبابى در غير منى هم به اتفاق همه فقها سه روز است: روز عيد، يازدهم و دوازدهم ذىالحجهالحرام.
مسأله: به فتواى همه فقها، بر كسى كه وظيفهاش قربانى كردن است، بيشتر از يك هدى واجب نيست، وليكن زيادتر از آن، به هر اندازه كه باشد، استحباب دارد.
مسأله: به اتفاق جميع فقها، يك هدى، براى يك نفر كافى است و بيشتر از يك نفر نمىتوانند در آن شريك شوند.
مسأله: اگر محرم يكى از، چهارپايان «شتر، گاو و گوسفند» را براى قربانى خريدارى كند ولى مفقود شود واجب است هدى ديگرى خريدارى كند.