106 اماميّه به وجوب طواف نساء در انواع مختلف حج «تمتع، قران، افراد و عمره مفرده» فتوا دادهاند ليكن طواف نساء را در عمره تمتع واجب نمىدانند.
و امّا اهل سنّت اصلاً طواف نساء را در حج، واجب نمىدانند، و معتقدند: بعد از طواف زيارت، زنان حلال مىشوند. روى اين حساب، حاجيان اهل سنّت و جماعت، بعد از طواف زيارت، طواف ديگرى نخواهند داشت. و البتّه طواف قدوم را، فقط بر معتمر، به عمره مفرده لازم مىدانند.
بنابراين طواف نساء در نزد اماميّه واجب است، و اگر ترك شود چنانچه ترك كننده زن باشد، مردان بر او حرام و اگر مرد باشد زنان و عقد آنها بر او حرام مىشوند. مگر آنكه خود يا نائبش مجدداً آنرا انجام دهند.
حال اگر قبل از اينكه خود يا نائبش انجام بدهند، از دنيا برود، قطعاً ولىّ او بايد بعد از مرگش انجام دهد.
مسأله: به فتواى اماميّه: اگر كودك مميّز، اعمال حج را انجام دهد ولى سهواً يا جهلاً طواف نساء را بجا نياورد، اگر بخواهد بعد از بلوغ ازدواج كند، زنان بر او حلال نبوده و حتّى عقد كردن آنها هم حلال نيست، مگر اينكه خود يا نائبش انجام دهند. «دليل اين فتوا روايات است».
مسأله: به فتواى اماميّه: اگر حاجى طواف وداع را انجام داده ولى طواف نساء را نياورده باشد قطعاً «طواف وداع» از «طواف نساء» كفايت نمىكند، زيرا طواف وداع مستحب و كفايت آن از واجب، نيازمند به دليل معتبر است و دليلى هم وجود ندارد.
اشكال:
اگر طواف وداع از طواف نساء كفايت نمىكند، پس چرا حديث اسحاق بن عمّار از امام صادق(ع)به كفايت آن تصريح مىكند.
«عن ابى عبدالله(ع)قال لَوْلا ما مَنَّ الله به على النّاس مِنْ طواف الوادع لَرَجعوُا الى منازلِهم ولا ينبغى لَهُم انْ يَمُسُّوا نسائَهُم».
«امام صادق فرمود: اگر خداوند متعال در طواف وداع بر مردم منّت نمىگذاشت، هر آينه به خانههايشان برمىگشتند در حالى كه شايسته نبود زنان خود را لمس كنند.»
جواب: گرچه ظاهر اين حديث، كفايت طواف وداع از طواف نساء را مىفهماند، و على بن بابويه نيز، به نقل مرحوم صاحب جواهرالكلام، به آن فتوا داده ولى در هر حال اشكالاتى دارد.
اولاً: سند حديث ضعيف است، بنابراين اعتبارى ندارد.
ثانياً: اين حديث قادر نيست با احاديثى كه طواف نساء را واجب مىدانند معارضه و مبارزه كند.