79
هر كس مالك شهوتش نباشد، مالك عقلش نيست.
و كسى كه مالك شهوتش نباشد، در حقيقت، شهوتش مالك اوست و چنين كسى خوار است:
عَبْدُ الْشَهْوَتِ اذَلُّ مِنْ عَبْدِ الْرِقِّ. 1
بنده شهوت از بنده زرخريد خوارتر است.
بىپروايى در گناه
بسيارند كسانى كه بر اثر غفلت، خود را به گناه آلودهاند. با اين حال، پس از چندى، از كار خويش شرمنده شدهاند و در خلوت خويش از درگاه خدا آمرزش مىخواهند. برخى نيز آشكارا و بىمحابا گناه مىكنند و نه تنها شرمنده نمىشوند، بلكه از كار زشت خود شادمانند و به آن مىبالند. اينها بدترين گناهكارانند؛ چون نهايت دشمنى خود را با خدا نشان مىدهند و بىترديد، عذاب سختى در انتظار آنان است، مگر اينكه تا بيش از اين دير نشده است، به سوى نور و روشنايى باز گردند و از گذشته خود پشيمان شوند. آيا شايسته است انسان ضعيف، دچار نخوت و غرور شود و با بىباكى در پيشگاه الهى، جسارت انجام گناه را به خود بدهد و خويشتن را از عذاب الهى ايمن بداند. حضرت على عليه السلام مىفرمايد:
شَرُّ النّاسِ مَنْ لاٰيُبٰالِى انْ يَرٰاهُ النّٰاسُ مُسِيئاً. 2
بدترين مردم كسى است كه از اينكه مردم او را گناهكار ببينند، پروايى ندارد.