52
كَمْ مِنْ صَعْبٍ تَسْهَلُ بِالرَّفْقِ. 1
چه بسيار دشوارىهايى كه با آرامش آسان مىشود.
در سخنى ديگر كه اهل سنت روايت كردهاند، مىفرمايد:
اَلرِّفْقُ تُنَالُ بِهِ الْحَاجَةُ وَ بِحُسْنِ التَّأنِّى تَسْهَلُ الْمَطالِبُ. 2
با رفق به نيازها مىتوان رسيد و با درنگ و تأمل، مقصود حاصل مىشود.
عزت نفس
آدمى در روابط اجتماعى و رفع نيازها همواره بايد از عزت نفس خود پاسدارى كند و همچون پيشوايان حق باشد كه در سختترين شرايط از خود ضعف نشان نمىدادند. آنان به پيروان خود آموختند كه عزت مؤمن در بىنيازى از مردم است. برخى از مردم گرچه در ظاهر فقيرند، ولى وقتى به زندگى آنها توجه مىكنيد، درمىيابيد طبعى بلند و روحيهاى قوى دارند. آنان چنان بزرگوارانه زندگى مىكنند كه گويى هيچ نياز مادى ندارند. اينان مىكوشند تا ديگران از فقرشان باخبر نشوند تا عزتشان خدشهدار نشود. وقتى انسان با چنين كسانى روبهرو مىشود، ناخودآگاه به ياد اين فرمايش حضرت على عليه السلام مىافتد كه مىفرمايد:
مَنْ اظْهَرَ فَقْرَه اذَلَّ قَدْرَه. 3
هر كس نادارى خود را آشكار كند، خودش را سبك كرده است.
در سخنى ديگر كه اهل سنت نقل كردهاند مىفرمايد: