149جمرات سهگانۀ آن كه حاجى به آنها سنگ مىزند، رمزى از مبارزه با شيطان است، سه جايگاهى كه در سه نوبت، شيطان به وسوسۀ حضرت ابراهيم پرداخت تا از اجراى فرمان الهى سرباز زند و ابراهيم، هر بار شيطان را راند. اين سنتِ «رمى جمره»، در احياء آن مبارزه با ابليس است و درس آن، غلبۀ مسلمان بر تمنّيات نفسانى و وسوسههاى شيطانى است. خود «قربانگاه» و مسلخ كه در اوّل منا از سمتِ مشعر قرار دارد و روز عيد، هر حاجى بايد يك قربانى كند، به ياد اسماعيل ذبيح و خلوص ابراهيم و رضاى او به قربانى كردن فرزند عزيزش در پيشگاه امر الهى است. و درسش گذشتن از همۀ محبوبها و فدا كردن عزيزها در راه محبوب برتر و عزيزتر، يعنى خداى متعال است.
حاجى، روز اوّل ورود به منا، آخرين جمره (جمرۀ عقبىٰ) را سنگ مىزند، قربانى مىكند، سر مىتراشد يا موى خود را كمى مىزند تا از احرام درآيد. در دو روز آينده، هر سه جمره را سنگ مىزند. شبها هم وقوف و بيتوته در منا واجب است. صحراى منا يادآور صحراى محشر است، البته در مقياسى بسيار بسيار كوچكتر و كمتر. انسانها از خانه و خانواده دورند، پيوند با خداست، «منا» كلكسيون و ماكِتى است كه نمونههايى از همۀ ملّتها، ملّيتها، زبانها، لهجهها، رنگها، فرهنگها، چهرهها، مذهبها را در خود دارد كه همه را خداى واحد و رسول واحد و كعبۀ واحد، در اين كوه و دشت، گِرد آورده و زير چتر عبوديّت خدا قرار داده است.