137صحنه آورد.
سعوديها در عرفات و نزديك كاروانهاى ايرانيها و بعثه، نيروهاى ضدّ شورش مستقر كرده بودند، هر چند نسبت به اصل قضيّه يقين نداشتند، چون گفته شده بود در عرفات يا منا برگزار خواهيم كرد. ساعت اجرا را هم نمىدانستند، چه بسا فكر مىكردند عصر عرفه همزمان با دعاى عرفه خواهد بود. وقتى آمدند تا دخالت و جلوگيرى كنند، به آنان گفته شد نماز است و دعا. در بيسيمهايشان شنيده مىشد كه دستور برخورد داده مىشود و منتظر پايان نماز بودند. بعيد نبود كه خام شوند و در محيطى كه همه طرف حجاج مستقرّند، وارد عمل شوند و يك اشتباه نظامى مرتكب گردند.
گر چه مجموعۀ مراسم، حتى در سالهاى گذشته هم كه مفصّلتر بود، بيش از يكى دو ساعت طول نمىكشيد، ولى در واقع از اوّلين روز ورود ايرانيان به اين سرزمين، مراسم «برائت از مشركين» ايرانيان داير است، تا هنگام رفتن حجاج ايرانى بلكه روزها پس از عزيمت ايرانيان. چون تنها مراسم جاندار و سياسى حج كه از سالها قبل اجرا مىشده و جاى خود را حدّاقل در اذهان سعوديها، زائران كشورهاى ديگر، رسانهها و مطبوعات باز كرده و در محافل مختلف مطرح مىشود، همين مراسم برائت است. تأثير آن را و خوف آمريكا از اجراى آن را از آنجا مىتوان دريافت كه (آنگونه كه قبلاً هم ياد شد) از روزها قبل از مراسم، يك موج فراگير تبليغاتى در رسانهها، روزنامهها، خطبهها، سخنرانيهاى مساجد بر ضدّ آن شروع مىشود