354بويرمه: چاهى است در بنى الحارث بن الخزرج در نسخۀ ابن شبه بر اين صيغه است ليكن محتمل.

بويره: تصغير بئر است و در صحيح است كه «حرق نخل النضير و هى البويرة» و آنچه معروف است به اين اسم در قبلۀ مسجد قبا نه اين موضع است و در بعضى احاديث بويله آمده به لام بدل ¹ راء ².

بيداء: بلندى است كه در پيش ذوالحليفه است چون از وادى برآيند به آن صحرا در آيند ميان ذوالحليفه و جبل مفرح ³.

بَيسان: به فتح موحده و سكون مثناة تحتانيّه و سين مُهمله و الف و نون آبى است شور در ميان خيبر و مدينه كه پيغامبر - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - در غزوۀ ذى قرد به آنجا نزول فرموده و آن محل را نعمان ناميده و به طيب وصف فرمود،ه تغيير اسم كرده. پس حق تعالى تغيير حقيقت او كرده آبش را شيرين ساخته و آن محل را طلحه خريده تصدق نموده.

حرف التآء

تاراء: به مَدّ در مساجد تبوك مذكور شد.

تبوك: همچو صَبُور موضعى است ميان وادى القرا و شام. صاحب تاريخ گفته: از مدينه تا آنجا دوازده مرحله است ليكن آنچه به ما ظاهر شد زياده از دوازده مرحله است و در آنجا عينى و نخلى و حايطى است منسوب به پيغامبر [131 - ب] - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - و پيغامبر - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - فرموده بودند: وقتى كه آنجا نزول كنند هيچ كس به چشمۀ آن دست نرساند. و دو مرد پيش شده ديدند محل آن را كه از آب خالى نيست، پس ايستاده به تير خود آن را مى‌جنباندند تا كه آبش بيشتر شود پيغامبر - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - فرمود: «مازِلتما تبوكانِها» يعنى شما لايزال حركت مى‌داديد پس مُسمّا شد به تبوك و آن سرور - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - عَنَزۀ خود يعنى عصانيزه را سه بار به محل آن فرو كوفت و از آنجا سه چشمه به جوش آمد و در صحيح مسلم است كه پيغامبر -