263خود و رسول - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - اساس مى‌نهاد اين مسجد را به دست مبارك خود و جبرئيل مى‌نمود خانۀ كعبه را به آن حضرت، واللّٰه كه اگر اين مسجد در طرفى مى‌بود از اطراف عالم هر آينه كه در طلب آن سينۀ شتران را مى‌سوديم و بعد از آن گفت: براى من بشكنيد سعفه‌اى ¹ و اجتناب نماييد در شكستن آن از عواهن يعنى آنچه در حوالى قلب نخل است. چون به موجب فرموده آوردند، سيرى ² طلبيده آن را بست و به آن بسته مسجد را مسح كرد يعنى ماليد. مردم گفتند به عمر، به ما ده كه كفايت آن مى‌كنيم، ³ گفت كه شما از من كفايت مكنيد.

از زيد بن اسلم مروى شده كه گفت: حمد مر خدايى را كه مسجد قبا را نزديك گردانيد به ما و اگر اين مسجد در افقى مى‌بود از آفاق هر آينه ضرب مى‌نموديم در طلب آن اكباد ابل را يعنى سوار مى‌شديم شتر را و سير مى‌كرديم بر بالاى آن در طلب آن ضرب، اكباد شتر كنايت است از سوارى آن ⁴ و سير كردن در پشت [96 - ب] آن كه غالباً از زدن پهلوى شتر خالى نيست. و به سند صحيح از عايشه بنت سعد بن ابى وقاص مروى است كه گفت: از پدر خود شنيدم كه مى‌گفت دو ركعت نماز كردن من در مسجد قبا دوستر است [مرا] از آنكه دو بار به بيت‌المقدس روم ⁵، اگر بدانند مردم آنچه در قباست هر آينه قرب اكباد ابل كنند به سوى آن.

حديث صحيح ديگر هم از دختر و پسر سعد - رضى‌اللّٰه عنهم - مروى است كه از پدر خود نقل كرده‌اند كه گفته نماز كردن من در مسجد قبا دوستر است به سوى من از نماز كردن من در مسجد بيت‌المقدس و ترمذى از اسيد بن ظهير انصارى روايت كرده از رسول - صلى‌اللّٰه عليه وآله وسلم - كه فرمود كه نمازى در مسجد قبا همچو عمره است.

ترمذى گفته كه در اين باب از سهل بن حنيف نيز حديثى مروى است و حديث اسيد