130
ولا يدْفَعُ حَتْفَهُ . 1
بشر را با فخر چه كار؟! اولش نطفهاى است و آخرش مردارى؛ نه خود را مىتواند سير كند و نه مىتواند مرگش را دفع نمايد.
كنترل نفس
از ارزشهاى اخلاقى، محاسبه نفس و كنترل اعمال، پيش از حسابرسى دقيق خداوند است. امام على(ع) در سخنى زيبا مىفرمايد: «
وَحاسِبُوها مِن قَبْلِ أَن تُحاسَبوا » 2؛ «و قبل از اينكه شما را به پاى حساب ببرند به حساب خود برسيد».
خود بازبينى و محاسبه اعمال كه ما را از عيبجويى ديگران نيز بازمىدارد، در حقيقت يك روش تربيتى به شمار مىآيد. حضرت على(ع) با اشاره به اين نكته مىفرمايد: «
مَنْ نَظَرَ فى عَيبِ نَفْسِهِ اشتَغَلَ عَنْ عَيبِ غيرِهِ » 3؛ «هر كس به عيب خود بنگرد، از عيبجويى ديگران دورى مىكند».
حضرت على(ع) فايدههاى محاسبه و كنترل نفس را چنين برمىشمارد: