72اميرالؤمنين عليه السلام نيز مىفرمايد: «بِنٰا فتحَ اللّٰهُ الإسلامَ و بنا يختمُهُ». 1
«خداوند اسلام را به خاندان ما آغاز كرد و به ما پايان مىبرد». و نظير اين در سخن على بن موسىالرضا عليه السلام آمده است: «بنا فَتَحَ اللّٰهُ الدّينَ و بنا يَختمهُ». 2
اين اصل شامل كليّۀ مسائل اسلامى است و مناسك حج از آن مستثنىٰ نيست، بلكه با بُعد سياسى - اجتماعى كه حج دارد، بارزترين نمونۀ آن مىباشد.
بنابراين اگر صحّت و سلامت حج به امامت و ولايت اهلبيت است (كه چنين است) اين پيوند و ارتباط بايد تا پايان راه و انجام مناسك همچنان برقرار باشد و لقاى امام پس از حج در حقيقت مهر تأييدى است بر مناسك و قبولى آن. و بيعت مجددى است كه حجگزار با ولىّ امر و مقام ولايت دارد و تحكيم بخش وحدت و انسجام امت و پيوند امت و امامت مىباشد كه پيش از اين بدان پرداخته شد.
حاكمان بىصلاحيت
تاريخ پرماجراى اسلام در عصر حاكميت جور، مؤيد و بيانگر اين حقيقت است كه هرگاه زمام امر دين و قرآن و نماز و حج و منبر و مسجد و جمعه و جماعت و فقه و حديث و قضا و افتا در اختيار حاكمان بىصلاحيت قرار گيرد و جهتدهندهاش محدّثان و فقيهان ناصالح باشند، همۀ اينها عواملى مىشوند جهت تحكيم ظلم و تقويت ظالم و توجيه