40جبهۀ كفر و جهان شرك قيام كرد و با تسليم و تعبد محض در برابر خدا، به برپايى مكتب توحيد برخاست و يك تنه كار امتى را كرد و با دستيارى فرزندش قبلهگاه موحدان را سرپا نمود. چنانكه واژه قٰانِتاً لِلّٰهِ به: «مطيعاً للّٰهِ قائماً بأمر اللّٰه» تفسير شده و حَنِيفاً به «مائلاً من الطرفينِ إلى حاقِّ الوسطِ و هو الإعتدالُ»؛ يعنى او مطيع خدا بود و به امر خدا قيام كرد و از بيراهههاى شرك روى بگردانيد و در متن جاده حق و اعتدال ايمان و اعتقاد قرار گرفت. به همين جهت خداوند او را اسوۀ اهل ايمان قرار داد و نام و راهش را پايدار ساخت و پاداش دو جهان بدو عنايت فرمود، چنانكه در ادامۀ آيه آمده است: «او نعمتهاى پروردگار خويش را سپاسگزارى كرد و خدايش (به نبوت و امامت) برگزيد و به راه راست هدايت فرمود و در دنيا خير و نيكى به وى عطا نمود و در آخرت در زمرۀ صالحان درآيد». 1حسنۀ دنيا كه فراتر از متاع دنيا است، همان نام نيك و طريقۀ پايدار او است در تاريخ، همان چيزى كه او از خداى خود مسألت كرد: «وَاجْعل لى لسان صدقٍ في الآخرين». 2
و اينست سنت الهى دربارۀ بندگان شايستۀ خود كه هرگاه براى خدا قيام كنند و دين حق را بپا دارند، هرچند تنها باشند، خدايشان تنها نمىگذارد و رشتۀ محبتشان را بر دلها مىگستراند و راه و رسمشان را پايدار مىسازد.
2 - امت واحد اسلامى
بارى، ابراهيم بنيانگذار مكتب توحيد و مؤسس امت موحد بود. او