223گيرند و رشد صنعت و كار و توليد را بالا برند.
متأسفانه امروزه بازار مكه و مدينه به بازار تجارى و نمايشگاه صنايع و كالاهاى غرب و شرق تبديل شده و سوداگر اين بازار، بيشتر غير مسلمان و يا از دشمنان اسلام هستند كه انبوه ثروت مسلمين را در سراسر جهان به يغما مىبرند و در موسم حج نيز بازار اسلامى حج را در قبضه دارند.
قربانى
يكى از واجبات حج كه با معيشت مردم در ارتباط است، مسأله ذبح قربانى است. فلسفۀ تشريع اين حكم را كه برگرفته از سنت و سيرۀ ابراهيم خليل عليه السلام و يادآورد ماجراى ذبح اسماعيل عليه السلام است در چند نكته مىتوان خلاصه كرد:
1 - قربانى، هدى و ذبيحۀ حج، يكى از شعائر الهى است. چنانكه قرآن كريم مىفرمايد:
وَ الْبُدْنَ جَعَلْنٰاهٰا لَكُمْ مِنْ شَعٰائِرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيهٰا خَيْرٌ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهٰا صَوٰافَّ...
1
«شترهاى قربانى را براى شما از شعائر الهى قرار داديم، در آن براى شما خير و بركت است پس بر آنها نام خدا ببريد و در حالى كه آنها به صف ايستادهاند، قربان كنيد...»
و اين شعار به معناى اعلام آمادگى براى فدا نمودن و انفاق كردن است و اين هديهاى است در راه خدا و بهنام او و نمايانگر توحيد و ايمان و اعتقاد موحدان است كه براى خداى يگانه قربانى مىكنند و نه براى