20دربارۀ فلسفۀ حج، اين فريضۀ جهانشمول اسلامى، بسيار است و دريغ كه اينكانون معارفاسلامى رنگببازد وچهرۀ ناشناخته ويا تحريفشده باقى بماند و تنها به يك حركت بىروح تبديل گردد و گنجينههاى سرشار آن در اختيار امت اسلام و نسلهاى كاوشگر و تشنهكامان حقيقت قرار نگيرد.
اين رسالت محققان آگاه و شيفتگان معارف الهى است كه در تحليل و بررسى اين موضوع حياتى، تدبر و تلاش بيشتر كنند و امت اسلامى را با معارف گوناگون حج بهويژه ابعاد سرنوشتساز آن در صحنۀ سياسى - اجتماعى جهان آشنا سازند.
به بيان حضرت امام رحمه الله :
«همه مسلمانان بايد در تجديد حيات حج و قرآن كريم و بازگرداندن ايندو به صحنۀ زندگىشان كوشش كنند و محققان متعهد اسلام با ارائۀ تفسيرهاى صحيح و واقعى از فلسفۀ حج، همۀ بافتهها و تافتههاى خرافاتى علماى دربارى را به دريا بريزند». 1
با توجه بدانچه از نظر گذشت، هدف ما در اين مقال، بررسى يكى از ابعاد مهم و حياتى حج؛ يعنى بعد «اجتماعى - سياسى» آن است كه نسبت به ديگر ابعاد، كمتر مورد توجه قرار گرفته است و اشارتى گذرا به ابعاد فرهنگى و اقتصادى آن، و اين همان چيزى است كه دشمنان اسلام و اذناب و سرسپردگان آنها نخواسته و نمىخواهند براى مسلمانان تبيين گردد و گاه آنرا متناقض و منافى با معنويت حج مىدانند! و روى اين تفكر انحرافى و القايى كه از سوى دشمنان قسم خورده و ديرين اسلام ديكته شده پافشارى كرده و تبليغ مىكنند و اين يكى از دردهاى بىدرمانى است