103جز خدا و رسول را پناه و همراز، اتخاذ نكنند.

3 - على عليه السلام و اذان برائت

قطعنامۀ برائت را، كه مشتمل بر بخشى از آيات سورۀ توبه ¹ و كلماتى چند از قول پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله در خصوص روابط آيندۀ مسلمين و مشركين بود، على عليه السلام به امر پيامبر صلى الله عليه و آله اعلام نمود. در اين مطلب مفسّران‌و مورّخان و محدّثان اتفاق نظر دارند، هرچند در جزئيات آن ديدگاه‌هاى مختلفى وجود دارد. برخى از مفسّران مى‌گويند: چون سورۀ برائت نازل شد، پيامبر اوّل آن‌را به ابوبكر سپرد و سپس به امر خداوند از او گرفت و به على بن ابى‌طالب عليه السلام داد. به‌دنبال اين مأموريت، على عليه السلام بر ناقۀ پيامبر بنام «عضباء» سوار شد و خود را در «ذوالحليفه» به ابوبكر رسانيد و پيام رسول خدا را در خصوص تحويل دادن آيات به او ابلاغ نمود. ابوبكر كه از اين امر ناراحت بود نزد پيامبر بازگشت و علّت را از آن حضرت جويا شد.

پيامبر فرمود: اين پيام را كسى جز من يا مردى از خاندان من نبايد ابلاغ كند. اين را «حاكم» به اسناد خود از انس بن مالك نقل كرده است. ²فخر رازى مى‌گويد: هنگامى‌كه سورۀ برائت نازل شد، پيامبر صلى الله عليه و آله على عليه السلام را مأمور ساخت كه به موسم برود و آن را بر مردم قرائت كند.

خدمت پيامبر عرض شد چرا اين مأموريت را به ابوبكر واگذار نكرديد؟ فرمود: جز مردى از (خاندان) من آن را ابلاغ نكند. آنگاه على عليه السلام در روز