102 فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِينَ حَيْثُ وَجَدْتُمُوهُمْ ... ¹ بيانگر است.

7 - برائت در روز حج اكبر (قربان يا عرفه) كه مسلمانان و مشركان حضور داشتند، با بانگ بلند «اذان» اعلام شد تا به گوش همه مردم از مسلمان و غير مسلمان برسد و تكليف مسلمانان نيز روشن شود و خبر آن را قبائل عرب بشنوند و اين در تاريخ اسلام نقش تعيين‌كننده داشت و زمينۀ گسترش اسلام و عقب‌نشينى سركشان را فراهم ساخت كه به دنبال اين هشدار هيأت‌هاى نمايندگى عرب (وفود) يكى پس از ديگرى رهسپار مدينه شدند و با پيامبر به مذاكره پرداختند و موجوديت اسلام را باور كردند.

8 - آيات برائت خطر منافقان را، كه لحن ظاهرفريب و دلى آكنده از كينه و عداوت دارند، هشدار داده تا مؤمنان بيدار باشند و فريب نيرنگشان را نخورند؛ چراكه اگر آنان برندۀ اين مصاف شوند به هيچيك از اصول و تعهّدات انسانى پايبند نخواهند بود.

9 - به مقاتله با مشركان به‌ويژه با اقطاب كفر و سردمداران شرك و تعقيب و مجازات آنها فرمان مى‌دهد؛ زيرا اينها آغازگر توطئه و خيانت بوده و پيامبر و پيروان او را از خانه خود آواره كرده و كمر به نابودى اسلام بسته‌اند.

10 - به مؤمنان توصيه مى‌كند كه از دشمن نهراسند و تنها از خدا پروا كنند كه خدا به دست مؤمنان، نكبت و عذاب را بر دشمن مى‌فرستد، تا تشفّى دل مؤمنان باشد.

11 - و بالأخره اين آزمايشى است براى مؤمنان و مجاهدان صادق كه