66زيرا به تعبير امام على(ع):
« سُنَّةُ اللِّئامِ قُبْحُ الْكلامِ » 1؛ «زشتگويى، شيوه فرومايگان است».
مزاح نبايد براى انسان عادت درآيد، به گونهاى كه همواره دنبال بهانهاى براى شوخى با كسى باشد؛ زيرا اين صفت، تصوير زنندهاى از انسان، در ذهن مردم ايجاد مىكند؛ به گونهاى كه مردم، او را دلقك و بذلهگو تصور مىكنند و ميان شوخىها و موضعگيرى جدّى او فرقى نمىگذارند. اميرمؤمنان على(ع) مىفرمايد:
« مَنْ جَعَلَ دَيدَنَهُ الْهَزلَ لَمْ يُعْرَفْ جِدُّهُ » 2؛ «هر كس شوخى را عادت خود قرار دهد، موضع جدّى او [از شوخىهايش باز] شناخته نمىشود».
دوم - آسيبهاى شوخى بىرويه
شوخى بدون رعايت حد و مرزهاى آن، آفاتى درپى دارد؛ از جمله سبب ريختن آبروى انسان مىشود. رسول خدا(ص) مىفرمايد:
« الْمِزاحُ تَذْهَبُ بِماءِ الْوَجْهِ » 3؛ «شوخى، آبرو را از بين مىبرد».
همچنين ممكن است شوخى موجب كينهتوزى شود؛ چنانكه امام على(ع) فرمود:
« الْمِزاحُ تُورِثُ الضَّغائِنَ » 4؛ «شوخى، كينهها را در پى دارد».