65بود. 1
اول - حدود شوخى
پيامبر اسلام و اولياى معصوم(عليهم السلام)، زيادهروى در مزاح و شوخى را همواره نكوهش كرده و آن را نشانه جهالت، حماقت و پستى دانستهاند. حضرت على(ع) در اين سخن كوتاه به اين حقيقت اشاره مىكند:
« مَنْ كَثُرَ مِزاحُهُ اسْتَحْمَقَ » 2؛ «هر كس شوخىاش بسيار شود احمق مىشود» و در جاى ديگر مىفرمايد:
« من كثُرَ مِزاحُهُ استُجْهِلَ » 3؛ «كسى كه شوخياش بسيار شود، نادان مىشود».
مزاح بايد براى شاد كردن دل ديگران باشد. بنابراين، شوخى اى كه كسى، از آن رنجيده شود، ممنوع و نكوهيده است و چه بسا موجب كينهتوزى و دشمنى مىگردد. امام على(ع) در اين باره فرمود:
« لِكلِّ شَيءٍ بَذْرٌ وَ بَذْرُ الْعَداوَةِ الْمِزاحُ » 4؛ «براى هر چيزى، بذرى است و بذر دشمنى، مزاح است».
پسنديده بودن مزاح، جواز جسارت و بىادبى نيست. هنگام شوخى، نبايد سخنان زشت و دور از اخلاق اسلامى بر زبان انسان جارى شود؛