66
پاسخ: آيهاى كه بر وجوب حج دلالت مىكند آيه «لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً» 1است.آيه 196 بقره در آخرين حج رسول خدا صلى الله عليه و آله يعنى حجةالوداع،نازل شد و بسيارى از احكام حج و از جمله حج تمتّع را تشريع كرد.آيه شريفه بر اينكه حج و عمره دو عمل عبادى است و شرط صحت آنها قصد قربت است تصريح دارد،اما آيا آن دو مانند هم واجب هستند يا نه،برخى در پى اين هستند كه از همين آيه شريفه،وجوب حج و عمره را استفاده كنند؛چنان كه شيخ طوسى 2و مرحوم طبرسى با استفاده از اين آيه فرمودهاند:عمره نيز مانند حج،واجب است و بر اين استدلال خود به رواياتى از امام على بن ابى طالب عليه السلام و امام سجاد عليه السلام استناد كردهاند.فقهاى ديگر نيز در صورت وجوب شرايط،عمره را مانند حج واجب دانستهاند. 3بنا بر اين،اگر تنها آيه 196 سوره بقره باشد،عمره نيز مانند حج،واجب است،ولى با توجه به آيه 98 سوره آل عمران و روايات روايات معصومان عليهم السلام بر وجوب حج تمتع،تأكيدهاى بسيارى وجود دارد.و مراجع معتقدند،حج واجب است.نكته مهمى كه نبايد مورد غفلت قرار گيرد اين است كه:براى كسانى كه از مكه دور هستند استطاعت حج از استطاعت عمره جدا نيست،چنانكه امام خمينى در اين باره مىنويسد:«عمره هم مانند حج دو قسم است:واجب و مستحب و بر كسى كه شرايط استطاعت را داشته باشد،يك مرتبه در عمر واجب مىشود»لكن بايد معلوم باشد كه براى كسانى كه از مكه دور هستند مثل ايرانيان كه وظيفه آنان حج تمتع است،هيچ گاه استطاعت حج از استطاعت عمره جدا نيست. 4هر چند براى چنين افرادى نيز احتياط آن است كه اگر مىتوانند عمره مفرده را به جا آورند و برخى از مراجع اين احتياط را واجب مىدانند. 5