192شود،چنان كه پيغمبر گرامى صلى الله عليه و آله نيز در جامه‌هاى احرامش كفن شد. ¹6.تذلّل و فروتنى براى خدا،به گونه‌اى كه پياده و بلكه با پاى برهنه حج كنند؛زيرا روايت است كه:خداوند با چيزى بهتر از پياده‌روى (در حج) عبادت نشده است: «ما عبد اللّٰه بشىء أفضل من المشى» ²؛از اين رو امام حسن عليه السلام با پاى پياده بيست حج گزارد. ³در اين باره امام صادق عليه السلام فرمود:سعى بين صفا و مروه،براى شكستن و ذلت جبّاران است: «جعل السعى بين الصفا و المروة مذلّه للجبارين.» ⁴همچنين آن حضرت درباره آيه شريفه: «ذٰلِكَ يَوْمٌ مَجْمُوعٌ لَهُ النّٰاسُ وَ ذٰلِكَ يَوْمٌ مَشْهُودٌ» ⁵فرمود:مقصود از «يوم مشهود»روز عرفه است و مقصود از «مَجْمُوعٌ لَهُ النّٰاسُ» ،روز قيامت. ⁶7.اعتراف مردم به گناهانى كه مرتكب شده‌اند.چنان كه در حديث است كه امام صادق عليه السلام پشت خود را برهنه كرد و در برابر آفتاب گرفت در حالى كه مى‌فرمود:

«لبيك فى المذنبين لبيك» ⁷ و چون آن حضرت به ملتزم رسيد به اطرافيان خويش فرمود:از من دور شويد تا در اين مكان براى پروردگارم به گناهان خويش اعتراف كنم: «أميطوا عنّى حتى أقر لربّى بذنوبى فى هذا المكان...» ⁸.

8.امنيت مردم و وحوش و پرندگان.

9.در امان بودن حج گزاران از تجاوز و جدال و هر آنچه موجب آزار مُحرم مى‌شود و اين تجسم سخن خداى تعالى است كه فرمود: «لاٰ ظُلْمَ الْيَوْمَ» ⁹.

خلاصه اينكه حج،با مناسك خاص خود كه در هيچ عبادت ديگرى يافت نمى‌شود همچون احرام و وقوف در سرزمين عرفات و مشعر كه با زارى و تضرّع