191
8.حج،تجسمى از معاد
پرسش: چگونه حج تجسمى از معاد است؟
پاسخ: حج،معاد مجسم و مناسك آن نمونهاى از قيامت و محشر است.همچنان كه پيشينيان و پسينيان براى ميقات روزى معلوم گردآورده مىشوند، 1و بندگان خدا، هر يك به تنهايى،به پيشگاه خدا حاضر مىگردند؛همان گونه كه بار نخست آفريده شدند. 2حج نيز تجسمى از حشر مردم در روز قيامت وبرهنگى آنان در معاد است.
نمونههايى ذيل از جمله تجلّى معاد در حج است:
1.گرد آمدن حج گزاران در ميقاتها و مواقفى كه در آنجا بر اثر خوف و فزع، خواب ندارند.
2.عارى بودن آنان از پوشاك و مظاهر زندگى دنيوى.پس عدهاى مجال نمىيابند تا بگويند:ما در اثاث و منظر نكوتريم. 33.پيراسته شدن آنها از زيورها و گنجينههاى دنيوى.بنا بر اين،جايى باقى نمىماند تا قومى بگويند:اى كاش به ما نيز همانند آنچه به فلانى داده شد،داده بودند و نيز مجالى نمىماند تا كسى با زيور و زينت خود در ميان قومى ظاهر شود. 44.فرار از غير خدا به سوى خدا،چنان كه امام باقر عليه السلام در تفسير: «فَفِرُّوا إِلَى اللّٰهِ» 5، فرمود:مراد اين است كه حج به جاى آوريد: «حجّوا إلى اللّٰه عزّو جلّ.» 6
5.پوشيدن جامهاى شبيه كفن كه براى حج گزار مستحب است در آن دو جامه كفن