110
ج) ويژگىهاى دوستان ناشايست
امام صادق(ع) معيار دوستان بد را از زبان امير مؤمنان على(ع) چنين برمىشمرد:
مسلمانان بايد از رفاقت با سه كس بپرهيزند:
1. هرزه و بىباك؛ زيرا او كار خود را براى تو زينت مىدهد و دوست دارد تو هم مانند او باشى و در زمينه دين و آخرت، تو را يارى نمىكند و همنشينى با او قساوت قلب مىآورد و رفت و آمد با او مايه ننگ و عار است؛
2. احمق؛ زيرا او به خير و خوبى تو دستور نمىدهد و شرى را هم نمىتواند از تو دفع كند و چه بسا بخواهد به تو سودى برساند، ولى به خاطر حماقتش، به تو ضربه مىزند. پس مرگ او بهتر از زندگى و سكوتش بهتر از سخن گفتنش باشد؛
3. دروغگو؛ زيرا او وبال توست. گفته ديگران را براى تو و گفته تو را براى ديگران بازگو مىكند. هر گاه ماجرايى را كامل بيان كرد، به دنبالش كلام ديگرى را مىگويد، چه بسا راست مىگويد و كسى باور نمىكند و ميان مردم دشمنى اندازد و سبب كينه ميان مردم شود. پس، از خدا بترسيد و مواظب اعمال خود باشيد. 1
حافظ شيرازى نيز در دورى از دوستان ناباب چنين سروده