81«فَحِينَ اغْتَسَلْتَ، نَوَيْتَ أَنَّكَ اغْتَسَلْتَ مِنَ الْخَطَايَا وَ الذُّنُوبِ؟ قَالَ:
لاَ. قَالَ: فَمَا نَزَلْتَ الْمِيقَاتَ» ؛
«وقتى غسل كردى، نيت كردى كه خود را از خطاها و گناهان شست و شو دهى؟ گفت: نه. فرمود: پس در ميقات فرود نيامدهاى.»
خداوند در باب توبه فرموده:
« وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولٰئِكَ هُمُ الظّٰالِمُونَ» 1 ؛
«و هر كه از فسق و گناه به درگاه خدا توبه نكند، ظالم و ستمكار است.»
از اين آيه به دست مىآيد، كسى كه تائب نباشد، ظالم است. لحن آيه به گونهاى است كه ظلم را منحصر به كسانى ساخته كه اهل توبه نباشند؛ لذا تنها غير تائبين ظالمند و كسى كه اهل توبه باشد، ظلم از او منتفى است.
توبه از ابواب رحمت الهى است. در ميان ابواب رحمت پروردگار، دو باب از همه وسيعتر و نافذتر است؛ يكى دعا و ديگرى توبه است. اگر راه توبه مسدود بود و هر گناه، جرم و اشتباهى كه انسان مرتكب مىشد، مىماند و عقاب و كيفرش ماندگار مىشد، ديگر اميد و آرزويى براى هيچ انسانى باقى نمىماند و انسانى كه به نااميدى برسد، به پايان عمرش رسيده است.
رحمت خدا بر غضبش غالب است، در حديث آمده است كه:
«اگر امتى گناه نكند، خداوند آن گروه را مىبرد و گروهى را مىآورد كه گناه كنند تا آنها را بيامرزد. 2»
خداوند در اين حديث نفرمود آن گروه اول را كيفر مىدهد، بلكه فرموده