50صاحب معجمالبلدان، وجوه ديگرى را نيز آورده است. با توجه به آنچه از بيان معجمالبلدان، راجع به حير و استدلال وى در اثبات وجوه يادشده در نامگذارى حيره و همچنين استدلال دائرۀ المعارف اسلامى - فرانسوى در اين خصوص از نظر گذشت، واژه حير - كه مخفّف حائر است - اصالتاً اسم نوعى ساختمان مخصوص، به صورت قلعه يا دژ است كه ديوارهاى بلند و مرتفع، از هر طرف آن را در برگرفته باشند؛ درست مثل همان ساختمانى كه بخت النصر به نام حير، براى بازرگانان عرب در قلمرو حكومت خود ساخت و ايشان را در ميان آن، محصور كرد.
با اين حساب، ما خواهيم توانست، شمهاى از رابطه نژادى، تاريخى و جغرافيايى حائر و حيره را استنباط كنيم و دريابيم كه اين نوع ساختمانها، در بخش جنوبى عراق و حاشيۀ كوير، از گذشته و به طور معمول به اين نامها خوانده مىشده است.
بنابراين، حيره را به خاطر وجود حير - كه همان ساختمان مخصوص است - در آن، حيره گفتهاند و قبر امام حسين(ع) و ساختمان محيط برآن را «حائر» ناميدهاند؛ البته نه به خاطر اينكه حائر، صفت طبيعى اين نقطه از زمين است و نه به اين جهت كه آب، در آن سرگردان مىشود و پيرامون خود مىچرخد، بلكه از اين رو حائر ناميده شده كه پيرامون قبر شريف، همچون حائر، ساختمان و ديوار بنا گرديده است.