182

1- خطبه حضرت زهرا(عليها السلام) (خطبه فدك)

در فرهنگ اسلامى، مشهورترين خطبه‌اى كه توسط يك «زن» ايراد شده است، خطبۀ حضرت زهرا(عليها السلام) مى‌باشد. اين خطبه كه در حمايت از ولايت و اثبات حقّ امام على(ع) توسط اولين شهيدۀ ولايت، فاطمۀ زهرا(عليها السلام) ايراد شده است، در كتب متعددى نقل شده است كه از جمله كتب روايى شيعى مى‌توان به «الأمالى»، از كتب اهل سنت به «شرح نهج البلاغۀ ابن ابى الحديد» ¹ و از كتب تاريخى به «بلاغات النساء» ² اشاره داشت.

محقق معاصر، جناب آقاى محمد روحانى على‌آبادى، در كتاب خود «سيرى در مصادر و اسناد خطبۀ حضرت فاطمه(عليها السلام)» مصادر خطبۀ فدكيه (خطبۀ حضرت زهرا) را تحقيق و ذكر كرده است كه بالغ بر شصت مصدر مى‌باشد. ايشان ضمناً در بخش كتاب‌شناسى اين خطبه، نام 120 كتاب را ذكر كرده است كه مشتمل بر اين خطبه مى‌باشند. اين خطبه را 24 نفر در قرن اول هجرى، 65 نفر در قرن دوم هجرى، 99 نفر در قرن سوم هجرى، و 46 نفر در قرن چهارم هجرى نقل كرده‌اند. براى اطلاعات دقيق‌تر و بيش‌تر به آن كتاب مراجعه شود.

اين خطبه از جنبه‌هاى مختلف ادبى، تاريخى، روايى، سياسى و