159شكافندۀ مشكلات علوم به خود گرفته بود.
ابن حجر هيثمى مىنويسد: محمدباقر(ع) به اندازهاى گنجهاى پنهان معارف و دانشها را آشكار ساخته، حقايق احكام و حكمتها و لطايف دانشها را بيان نموده كه جز بر عناصر بىبصيرت يا بدسيرت پوشيده نيست و از همينجاست كه وى را شكافنده و جامع علوم و برافرازندۀ پرچم دانش خواندهاند. 1
عبدالله بن عطا هم كه يكى از شخصيتهاى برجسته و دانشمندان بزرگ عصر امام(ع) بود، مىگويد: من هرگز دانشمندان اسلام را در هيچ محفل و جمعى به اندازۀ محمد بن على(ع) از نظر علمى حقير و كوچك نديدم. من حكم بن عتيبه را كه در علم و فقه مشهور آفاق بود، ديدم كه در خدمت محمد باقر مانند كودكى در برابر استاد عاليمقام، زانوى ادب بر زمين زده، شيفته و مجذوب كلام و شخصيت او گرديده بود. 2
ذهبى دربارۀ امام باقر(ع) جملۀ زيبايى دارد، او مىنويسد:
«كانَ أَحَدُ مَنْ جَمَعَ بَينَ العِلمِ وَ العَمَل وَالسُؤدَدِ وَ الشَّرَف وَالثِّقَةِ وَالرَّزانَة وَ كانَ أهلاً للِخِلافَه 3؛ از كسانى است كه بين علم و عمل و آقايى و شرف و وثاقت و متانت جمع كرده و اهليت براى خلافت داشت».