76على عليه السلام در خطبۀ قاصعه، آنجا كه از حج و آثار و حكمتهاى آن سخن مىگويد، بدين نكته پرداخته و مىفرمايد:
«ولكنّ اللّٰه يختبر عباده بأنواع الشدائد و يتعبدهم بأنواع المجاهد و يبتليهم بضروب المكاره اخراجا للتكبّر مِنْ قلوبهم واسكانا للتذلّل فى نفوسهم» 1
«خداوند بندگان خود را با سختىهاى گوناگون مىآزمايد و با انواع مجاهدات، به بندگى فرا مىخواند و با ناملايمات مختلف در معرض ابتلا قرار مىدهد تا تكبر و خودبينى را از دلهايشان بزدايد و ذلت بندگى را در نفوسشان جايگزين كند.»
عفو و گذشت
بر زائر خانه خدا است كه موجب آزار و نارضايتى كسى نگردد. اما انسان مصون از خطا نيست و افراد وظيفه ناشناس همهجا هستند. هرگاه زائر با چنين مواردى مواجه شد، سزاوار است با بردبارى و گذشت از كنار آن بگذرد و مجادله و مخاصمه نكند و درصدد انتقام برنيايد. پيامبر صلى الله عليه و آله طى خطبهاى دراينباره مىفرمايد:
«مَنْ كظم غيظه وعفى عن اخيه المسلم اعطاه اللّٰه اجر شهيد» 2
«كسى كه خشم خود را فرو نشاند و از برادر مسلمانش درگذرد، خداوند پاداش شهيد بدو عنايت فرمايد.»
امام صادق عليه السلام فرمود:
«انّا أهل بيت مروتنا العفو عمن ظلمنا» 3