77«ما خاندانى هستيم كه راه و روشمان عفو و گذشت از كسى است كه به ما ستم كند.»
آيات و روايات در باب عفو و گذشت فراوان است و بدون شك در سفر حج نيز بدان نياز است. و اين فرصتى است كه زائر بردبارى و خويشتندارى را تمرين كند و اگر ناملايمى ديد، با حلم و عفو از كنار آن بگذرد و اين خصلت اخلاقى را براى هميشۀ عمر، ذخيره نمايد.
مروت و جوانمردى
در روايات ما از «حسن معاشرت»، «رفق و مدارا» و «حفظ الغيب همسفران» به عنوان نشانۀ مروت در سفر ياد شده است. امام صادق عليه السلام مىفرمايد:
«المروءَة مروءَتان؛ مروءَة في السّفر و مروءَة في الحضر...
فأمّا المروءَة فى الحضر فتلاوة القرآن و حضور المساجد و صحبة أهل الخير والنظر في الفقه. وامّا المروءَة فى السفر، فبذل الزاد والمزاح في غير ما تسخط اللّٰه و قلة الخلاف على من صحبك و ترك الرواية عليهم اذا فارقتهم» 1
«مروت دو گونه است: مروت در حضر و مروت در سفر. مروت در حضر عبارت است ازتلاوت قرآن، حضور در مساجد، همنشينى با اهل خير و نظر در فقه و مسائل فقهى. اما مروت در سفر عبارت است از بذل و بخشش، مزاح كردن در صورتى كه خدا را به خشم نياورد، مخالفت نكردن با همسفران و سخن نگفتن پشت سر آنان، پس از جدا شدن از آنها».