65
باب المراد
حضرت جواد عليه السلام در دهم رجب 195 ه .ق. در مدينه متولد شد. چنانكه حضرت امام عصر - روحى له فداه - در دعايى كه به آن حضرت منسوب است، نام ايشان را در زمرۀ امامان تولد يافته در رجب قرار داده است. مادر حضرت، كنيزى به نام «سبيكه»، از خاندان ماريۀ قبطيه، كنيز پيامبر صلى الله عليه و آله ، بود و حضرت رسول صلى الله عليه و آله او را چنين ستوده:
بهترين كنيزهاست كه دهانى پاك و رحمى نجيب دارد.
حضرت رضا عليه السلام او را «خيزران» نام نهاد.
كنيۀ حضرت جواد عليه السلام ، ابوجعفر ثانى بوده و القاب معروف او عبارتند از: مرتضى، قانع، منتجب، تقى و جواد.
در عراق، امام جواد عليه السلام به باب المراد معروفند. با آنكه حضرت در سن نه سالگى، و به گفتهاى در 17 سالگى، رداى امامت بر دوش نهاد، ظهور ولايت و علوم الهى از چشمۀ معرفتش، همه را به اين باور رساند كه او امام است.
طبرسى در اعلام الورى از او چنين ياد كرده است: امام جواد با سن كم خود به پايهاى از دانش، حكمت و ادب رسيد كه كسى از پيران هم به پاى او نمىرسيد. از وسعت دانش فقهى او و احاطهاش بر احكام الهى و ژرفناى تفكرش، مطالب شگفت و خيرهكنندۀ بسيارى نقل شده است. آن حضرت، از جهت علمى و عملى، برترين فرد زمان خود بود؛ همانطور در تقوا، عبادت، بخشش و در همۀ فضيلتها.