139معاصر شكل گرفت. در اين مبارزۀ پرشكوه، مردان كاظمين عرصهآرا بودند. سيد محمد صدر كه با برگزيدن روش جنگ مسلحانه، از همتاهاى روحانى خود ممتاز گشته بود، در آغاز انقلاب 1920م. به منطقۀ ديالى رفت.
صدر سفير انقلاب بود و توانست عشاير را به نفع انقلاب بسيج كند. بعدها تحركات او از منطقۀ ديالى فراتر رفت و او انقلاب را به سامرا برد و در آنجا با ايجاد اتحاد بين عشاير، آنان را بر هجوم به پايگاههاى دشمن در سامرا برانگيخت. 1 فرد برجستۀ ديگر كاظمين كه توان معنوى او بسيار فزونتر مىنمود، آيةاللّٰه شيخ مهدى خالصى بود. او كه از آغاز رهبرى آيةاللّٰه ميرزا محمد تقى شيرازى به جمع مشاوران فرا خوانده شده بود، در كنار رهبر انقلاب نقش مهمى را در ستيز با اشغالگران ايفا كرد. شيخ محمد خالصى فرزند آيةاللّٰه خالصى نيز نقش برجستهاى در انقلاب 1920م.
داشت و نامش در زمرۀ رهبران اين انقلاب مىدرخشيد.
سخنرانى حماسى او بر ضدّ سلطۀ انگليس در صحن كربلاى معلىٰ، روح مقاومت و بيدارى را در عراقىها دميد. انقلاب 1920 هر چند به پيروزى نهايى دست نيافت، ولى راه پيروزى را هموارتر ساخت و دولت انگليس متأثر از فشار افكار عمومى مجبور شد از اعمال سلطه به شكل