160بودند كه براى نخستين بار، پرچم شوكت و عزّت اسلام را برافراشته، قرآن مجيد هم به تمجيد از عملكرد اين پيشگامان پرداخته است.

«لاٰ يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قٰاتَلَ أُولٰئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قٰاتَلُوا». ¹

آنان كه پيش از فتح (مكه) بخشش و مبارزه كردند، با كسانى كه پس از آن، انفاق و جهاد كردند، برابر نيستند، بلكه در درجه‌اى بالاتر قرار دارند.

پرسش اصلى اين جاست كه آيا اين صحابه تا پايان عمر بر عهد خود استوار ماندند؟ آيا گناهان صحابه، بخشودنى است؟ آيا نبايد در نكوهش صحابه سخن گفت؟ آراى مختلفى در اين باره بيان شده است:

1. فرقه كامليه، به كفر تمام صحابه بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله قائل هستند. اين ديدگاه نادرى است كه با قرآن، سنت و سيرۀ صحابه و عقل مخالف است. شيعه از اين رأى برى است و به آن اعتقاد ندارد.

2. رأى شيعه اماميه و برخى از ااهل سنت:

شيعه اماميه معتقد است كه در ميان صحابه، افراد مختلفى از عادل و فاسق وجود داشته‌اند. از اين رو، مجرد هم‌نشينى با رسول خدا صلى الله عليه و آله سبب نمى‌شود كه كسى تكويناً عادل شود، بلكه اتصاف به عدالت در صورتى است