120
214 - سفرنامۀ منظوم حج
بانويى اصفهانى از دورۀ صفوى، به كوشش رسول جعفريان، قم، نشر مشعر، 1374، 160صفحه، رقعى.
«سفر نامه منظوم حج» 1200 بيت مثنوىِ روان و زيبايى است، كه بانويى فرهيخته و دانشمند در دورۀ صفوى سروده است. وى نكتهها و آگاهىهاى جالبى از شهرها و بلاد، مردم آن سامان و خُلق و خوىشان بيان و تصويرى از چگونگى حج گزارى مسلمانان، به ويژه شيعيان در قرن دوازدهم ارائه مىدهد. سرايندۀ اين منظوم، تحت تأثير شاعر بلند آوازه حكيم نظامى اين اشعار را سروده است.
215 - سفرنامۀ ميرزا داود وزير وظايف
داود بن علينقى، به كوشش سيّدعلى قاضىعسكر، قم، نشر مشعر، 1379، 264صفحه، وزيرى.
در اين سفرنامه تلاش شده است تا چگونگى حجگزارى مسلمانان، كمبود و يا نبود امكانات و ويژگىهاى هر يك از اماكن دينى و مذهبى و به ويژه حرمين شريفين تشريح و ترسيم شود.
216 - مرآةالحرمين
ابراهيم رفعت پاشا، مترجم: هادى انصارى، قم، نشر مشعر، 568صفحه، وزيرى.
يكى از سفرنامههاى منحصر به فرد، همين كتابى است كه سرلشكر ابراهيم رفعت پاشا - فرمانده پاسداران محمل مصرى و اميرالحاج