41و نارواج ماند تا در سنۀ 1812 مسيحى، كه تاكنون كه سنه 1881 مسيحى است، نزديك هفتاد سال مىشود، قولتون صاحب، پرههاى متحرك پاپن را اختيار نموده سبب رواج كشتى پرهدار گشت و اول كشتى بخار كه در بحار، سيّال و سيّار شد، نان آن ذوذنب بود. و واضع و مخترع كشتى مارپيچدار يكى از مهندسين سُوئِدْ بود كه در سنۀ 1736 مسيحى اختراع نمود، اگرچه تاريخ اختراع آن قبل از تاريخ رواج كشتى پرهدار به نظر مىآيد، ولى چون پاپن صاحب پيش از اختراع مهندس مزبور مخترع كشتى بخار پرهدار شده بود و سالها متروك ماند تا قولتونصاحب رواج داد، بنابراين اختراع پرهدار مقدم بر مارپيچ است. وضع كشتى پرهدار اين است كه چرخ پرهدار داراى پرههاى متعدد است و در منتصف طول كشتى از دو طرف نصب شدهاند، متصلاً بر آب مىخورد و نقطۀ اتكايى حاصل نموده كشتى را به جلو مىبرند. وضع كشتى مارپيچدار اين است سه يا چهار پرۀ منحنى كه هر يك به شكل سطح مارپيچى است، در عقب كشتى واقع است و در حول محورى حركت مىنمايند كه متوازى است با امتداد طول كشتى و به واسطۀ مارپيچ بودن آن پرهها اين آلت مانند پيچ به آب فرو رفته حركت مىنمايند و به همان ترتيب كشتى را حركت مىدهد. و كشتى سلطانى واپور بخار پرهدار بود، طول آن سى و يك ذرع و تقريباً صد فوت است.
شنبه بيست و هشتم رمضان صبح در اطراف عمارت معتمد گردش كردم. اين عمارت در وسط باغچه واقع است. اطاقهاى فوقانى و تحتانى دارد و اطراف آن از چهار سمت ايوان است و تختهپوش كردهاند عمارت خوش طرحى است و حمام خوبى هم در سمت غربى آن ساختهاند كه رختكن آن از يكطرف به باغچه عمارت درْبچه دارد. عمارت ديگرى هم در سمت شرقى آن در اين دولت ساختهاند كه آن هم با اختصارش خالى از امتياز نيست و بعد از گردش عمارت معتمدى، بيرون آمده به تماشاى برج سلطانى رفتم.
اين برج را جناب ميرزا سعيدخان مؤتمن الملك كه اكنون به توليت آستانه مقدسه رضويه سرافرازى دارند، در زمانى كه وزارت امور خارجه و ادارۀ حكومت گيلان را داشته است از جانب دولت بنا كردهاند. بعد به توسط ميرزا محمدحسين مستوفى كه از جانب مرحوم نظامالدوله نايبالحكومۀ گيلان بود ساخته شد. پس از آن، جناب معتمدالملك در حكومت گيلان ناتمامى آن را به اتمام رسانيدند. اين برج پنج مرتبه است