70سوم: رحمت پروردگار شامل حالت خواهد شد.

امام عليه السلام فرمود: اولاً پسر رسول خدا بودن مرا ايمنى نمى دهد، زيرا كه خداوند مى‌فرمايد: «فَلاٰ أَنْسٰابَ بَيْنَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَ لاٰ يَتَسٰاءَلُونَ» ¹ (روز قيامت نسبت و فاميلى مطرح نيست).

ثانياً در مورد شفاعت جدّم همان گونه است كه خداوند مى‌فرمايد:

«لاٰ يَشْفَعُونَ إِلاّٰ لِمَنِ ارْتَضىٰ» ² (شفاعت نمى كنند مگر كسانى را كه خداوند رضايت دهد)

ثالثاً در مورد رحمت پروردگار، «اءِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيبٌ مِنَ الْمُحْسِنِينَ» ³. رحمت خدا به نيكوكاران نزديك است.

17

‍أ

اِستطاعت

«استطاعت» به معناى مستطيع بودن، تمكن داشتن، قدرت داشتن و قادر بودن است. ⁴صاحب كتاب «معارف ومعاريف» مى‌نويسد:

استطاعت، قدرت، قوت، وسع و طاقت، در لغت قريب المعنى مى‌باشد. در اصطلاح فقها، به نوشتۀ صاحب «حدائق الناضرة» ⁵ فقهاى اماميه استطاعت را به زاد و توشه و راحله (مركب و وسيلۀ سفر) تفسير نموده‌اند. استطاعت يكى از شرايط وجوب حج است، چنانچه خداوند متعال فرمود: «وَ لِلّٰهِ عَلَى النّٰاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطٰاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً» ⁶ طبق نوشتۀ مرحوم نراقى صاحب «مستند الشيعه» و سيد يزدى مؤلف «عروة الوثقى» استطاعت مشتمل بر اقسام ذيل است:

الف: استطاعت ماليه، يعنى داشتن زاد وراحله (توشۀ سفر، ومركب مناسب حال، وبالاخره مخارج رفت وبرگشت)