440

فلسفۀ قربانى

در پاسخ به اين سؤال كه خدا چه نياز به قربانى دارد و اصولاً فلسفۀ قربانى چيست؟ مگر اين كار نفعى به حال خدا دارد؟ بايد گفت:

خداوند مى‌فرمايد: «لَنْ يَنٰالَ اللّٰهَ لُحُومُهٰا وَ لاٰ دِمٰاؤُهٰا» ¹ اصولاً خدا نيازى به گوشت قربانى ندارد، او نه جسم است، نه نيازمند، او وجودى است كامل و بى‌انتها از هر جهت. «وَ لٰكِنْ يَنٰالُهُ التَّقْوىٰ مِنْكُمْ» ²، بلكه آنچه به خدا مى‌رسد تقوا و پرهيزكارى و پاكى اعمال شما بندگان است. به تعبير ديگر هدف آنست كه شما با پيمودن مدارج تقوا در مسير يك انسان كامل قرار گيريد و روز به روز به خدا نزديك‌تر شويد. همۀ عبادات كلاس‌هاى تربيت است براى شما انسان‌ها، قربانى درس ايثار و فداكارى و گذشت و آمادگى براى شهادت در راه خدا و درس كمك به نيازمندان و مستمندان است.

اين تعبير كه خون آنها نيز به خدا نمى‌رسد، با اينكه خون قابل استفاده نيست، ظاهراً اشاره به اعمال زشت اعراب جاهلى است كه هرگاه حيوانى را قربانى مى‌كردند، خون آن را بر سر بتها و گاه بر در و ديوار كعبه مى‌پاشيدند و بعضى از مسلمانان ناآگاه بى‌ميل نبودند كه در اين برنامۀ خرافى از آنها تبعيت كنند. آيۀ فوق نازل شد و آنها را نهى كرد. ³احكام قربانى

يكى از اعمال واجبه در حج آن است كه حاجى بايد در منى روز دهم و اگر ميسر نشد يازدهم و دوازدهم واگر آن هم ممكن نشد تا آخر ذيحجه قربانى كند و حيوان قربانى در حج عبارت است از يك شتر پنج سالۀ داخل در سال ششم، يا يك گاو و يا يك بز سه ساله باشد، و يا گوسفندى سالم و بى‌عيب كه حداقل يك سال باشد، و اگر قربانى نبود، ده روز روزه بگيرد كه سه روز آن در موسم حج از هفتم ذيحجه به بعد، و هفت روز پس از بازگشت به وطن است و قربانى را سه بخش كند، يك بخش براى خود بردارد و بخش دوم را به فقرا بدهد و بخش سوم را به دوستان هديه كند. ⁴عيد قربان

يكى از اعياد بزرگ اسلامى عيد قربان است. عيد قربان و عيد فطر به دنبال دو توفيق است و در حقيقت عيد پيروزى است. عيد فطر به دنبال پيروزى در عبادات ماه رمضان است، براى آنان كه روزه